Frankrijk snijdt om zijn AAA-status te behouden

Net als in de VS roepen rijke Fransen de regering op om de belastingen te verhogen. Zij kregen hun zin, maar niet alleen zij betalen. Frankrijk bezuinigt 12 miljard om de begroting op orde te krijgen.

Het zijn niet alleen de rijken, maar ook de rokers, de drinkers (alcohol en frisdrank) en de bezoekers van Disneyland Parijs die in Frankrijk de komende jaren de crisis moeten betalen. Dat blijkt uit de extra begrotingsmaatregelen van 12 miljard euro die president Nicolas Sarkozy gisteravond door zijn premier François Fillon liet aankondigen.

Frankrijk moet de broekriem aanhalen om het begrotingstekort terug te dringen, een maatregel die president Sarkozy, zoals afgesproken met de Duitse bondskanselier Merkel, zelfs graag in de grondwet wil laten opnemen. Frankrijk streeft naar een begrotingsevenwicht tegen 2015, volgend jaar mag het tekort nog 4,6 procent bedragen, tegen 5,7 in 2011.

Dit jaar nog komt er al voor 1 miljard euro aan maatregelen, volgend jaar komen er voor 11 miljard aan extra belastingen en besparingen.

De groei van de Franse economie kwam in het tweede kwartaal tot stilstand. Fillon stelde de groeiprognose voor 2011 bij tot 1,75 procent (was 2 procent). Ook volgend jaar zou de Franse economie met 1,75 procent groeien (was 2,25). Ook daarom zijn de extra besparingen hard nodig, aldus Fillon gisteren.

Meest in het oog springende maatregel in de besparingsplannen van de Franse regering is misschien wel de eenmalige ‘rijkenbelasting’, maar dat blijkt toch vooral een mediagenieke stunt die Sarkozy af moet helpen van zijn imago als ‘president van de rijken’. De belasting van 3 procent op inkomens boven de 500.000 euro heeft betrekking op ongeveer 10.000 Fransen en moet 200 miljoen euro opleveren. Een club van zestien rijken had eerder opgeroepen om een speciale belasting te heffen op hun vermogens, in navolging van een voorstel van de Amerikaan Warren Buffett. Onder hen Liliane Bettencourt van het L’Oréal-imperium, en de bazen van bedrijven als AirFrance, Peugeot Citroën en Danone.

Het zijn vooral de bezitters van tweede huizen die de crisismaatregelen zullen voelen. Hun belastingaftrek van 10 procent vervalt helemaal. Ook de meeropbrengst bij de verkoop van een tweede verblijf wordt voortaan belast. Het tarief voor inkomsten uit bezit, zoals dividenden en huuropbrengsten, verhoogt van 12,3 tot 13,5 procent. Al deze maatregelen moeten volgend jaar 3,5 miljard euro opbrengen.

Rokers gaan de crisis ook voelen. Al in oktober stijgt de prijs voor tabak met 6 procent, en volgend jaar nog eens. Een pakje van 20 sigaretten zal dan 6,25 euro kosten, waarvan 80 procent belasting is. Opbrengst: bijna 700 miljoen euro. Sterke drank wordt extra belast (behalve de wijn) en er komt een nieuwe taks op gesuikerde frisdranken. En de btw op tickets voor attractieparken gaat omhoog van 5,5 naar 19,6 procent.

Fillon dekte zich gisteravond al in tegen kritiek van de Parti Socialiste (PS) en de vakbonden, door te zeggen dat de extra maatregelen voor 83 procent terecht komen bij de bedrijven en de rijkste gezinnen, die het zich makkelijk kunnen veroorloven. Zo worden werknemers niet extra belast op overuren, maar bedrijven wel. Volgens critici neemt Sarkozy hierbij afscheid van de belofte ‘meer werken om meer te verdienen’.

De plannen stuitten op felle kritiek kwam van de oppositie. De PS noemde de maatregelen ‘cynisch’, en volgens Martine Aubry dreigen ze Frankrijk in een recessie te storten. Marine Le Pen van het Front National ziet er een nieuwe aanval in op de middenklasse en Eva Joly, de presidentskandidaat voor de Groenen, noemde het pakket ‘cosmetisch’.

Commentatoren en analisten zien in de besparingsmaatregelen ook het volontarisme van Sarkozy, die volgens de linkse krant Libération zijn principes verloochent, hier en daar wat beknibbelt op uitgaven om zo de ‘heilige’ triple A-status te behouden, terwijl Frankrijk een ‘donkere tunnel van besparingen binnenrijdt’.