Hoe spint een spin zijn draadjes zo ver?

Van een boomtak tot de tuintafel 3 meter verderop; spinnen kunnen met hun draden enorme afstanden overbruggen. Hoe doen ze dat, vraagt Oscar Voskuil uit Amsterdam. Spinnen lopen toch over de grond?

Niet altijd. Spinnen varen mee op de wind om grote afstanden te overbruggen, zegt Rudy Jocqué, arachnoloog bij het Museum voor Midden Afrika in Tervuren (België). „ Aeronautisme noemen we dat. Aan de trilhaartjes op zijn poten voelt de spin dat het gaat waaien. Zodra de wind opsteekt, spint hij een draad. Door de wind wordt de spin opgetild en de draad fungeert als parachute. Hoe langer en sterker de draad, hoe verder de spin komt.”

In theorie is het bereik van de spin onbeperkt. „Er zijn spinnen waargenomen op hoogtes van enkele duizenden meters. In de Franse Pyreneeën is de maaginhoud van Gierzwaluwen onderzocht: de helft bestond uit spinnen!”

Spinnen vliegen niet alleen hoog, maar ook ver. Zelfs op Hawaï, de meest geïsoleerde archipel ter wereld, komen spinnen voor, zegt collega spindeskundige Jeremy Miller van natuurmuseum Naturalis.

Toch vliegen niet alle spinnen zo ver. Grotere varianten, zoals sommige tarantula’s, kunnen niet op deze manier bewegen: ze zijn te zwaar.

Als een spin een web spant, maakt hij ook minder meters. De spin blijft dan op één plek en laat een draadje los. „De eerste spandraad eindigt op een willekeurige plek. Als het is geland, beweegt de spin eroverheen. Het uiteinde plakt hij vast met speciaal lijmrag”, zegt Miller. „Net als het zegel op een Middeleeuwse brief.”

Schuivend over de spandraad weeft de spin de rest van het web. De vorm, meestal een wiel, is soortgebonden. Het grootste web ooit is volgens Jocqué gespot op Madagascar. „Twee spandraden overbrugden een rivier van 30 meter, het web had een doorsnede van 2,5 meter.”

Spinnenwebben kunnen zo groot worden omdat de zijden draadjes sterk en elastisch zijn. Miller: „Spinrag rekt enorm uit. Daarom moet je meer kracht uitoefenen per meter om het te breken dan bij kevlar of staal.” Er zijn zelfs experimenten gedaan met kogelwerende vesten van spinrag, vertelt Jocqué. „Maar het spinrag bleek te elastisch. De kogel drong het lichaam binnen met vest en al.”

Rolinde Hoorntje