CDA'ers gaan op site wél tegen partij in

De partij was niet ingelicht over de website.

„Helaas spat het provincialisme er vanaf wanneer CDA’ers zich laten horen”, is een eerste reactie.

Europa, Nederland, Nieuwegein, 04-07-2009 Ballon met beeltenis van premier Jan Peter Balkenende in verband met de CDA-promotie voor de Europese verkiezingen . Het CDA had als eerste partij een heteluchtballon in voor de verkiezingscampagne. De partij had de beschikking gekregen over een luchtballon met een enorm portret van CDA-leider en premier Jan Peter Balkenende, Twee EO-jongeren stappen binnenkort samen met premier Jan Peter Balkenende in de luchtballon. Dit is een cadeautje van de minister-president aan de EO-jongerendag, Het luchtreisje vindt plaats in de speciale Balkenendeluchtballon; op de ballon van het CDA staat een enorme foto van de premier afgedrukt Foto: Evelyne Jacq Evelyne Jacq

Écht, zegt Paul Schenderling, een van de oprichters van een website die het CDA moet veranderen, „we doen het met de beste bedoelingen.” En die zijn? „We willen voorkomen dat de partij achterhaald wordt en bij de volgende verkiezingen weg is.”

Gistermiddag, een jaar na de zomer waarin het CDA eerst gehalveerd werd, toen verdeeld bleek over regeringsdeelname en uiteindelijk instemde met een minderheidskabinet, heeft een groep CDA’ers een website gelanceerd. Daarop moet gediscussieerd worden. Daarop mogen onverwachte ideeën geopperd worden. Schelden mag niet, „maar prikkelen wordt dan wel weer gewaardeerd”.

Opnieuw moet de partij – decennialang de machtigste van het land – zich een vernieuwingsbeweging laten welgevallen. Weer is er een groep betrokken leden die de partij wil veranderen. Sterker: de oprichters geloven zozeer in hun gelijk dat ze de partij er opzettelijk buiten gehouden hebben. De machthebbers binnen het CDA hoorden pas vanochtend van deze krant over de nieuwe beweging.

Vorig jaar werd al het zogeheten Slangenburgberaad opgericht. Dit communiceert in een gesloten groep op netwerksite LinkedIn, alleen CDA-leden zijn welkom. Het beraad bestaat uit (oud-)Tweede Kamerleden, burgemeesters, wethouders, Statenleden en CDA’ers uit het bedrijfsleven en bij de overheid. Nadat het bestaan publiek was geworden, groeide het van 250 naar 600 leden.

Hein Pieper, tot vorig jaar Kamerlid, was een van de Slangenburgoprichters en staat ook aan de basis van christendemocraat.nl. Volgens hem is het goed als betrokken leden onderling discussiëren, maar is praten niet genoeg. „We moeten ons open opstellen, we moeten naar buiten.”

De dagen dat enkele kaderleden in zaaltjes met elkaar koffie dronken en praatten, zijn voorbij, zeggen de oprichters. Nieuwe media maken permanente discussie mogelijk, in alle openbaarheid. Om continu speldenprikken uit te delen, zichtbaar voor iedereen – ook van buiten de partij.

„Het politieke debat ontbreekt bij meer partijen, maar vooral bij het CDA”, zegt Pieper. Een gevolg, meent hij, van kabinetsdeelname. „Dan moet je namelijk elke dag nieuw beleid maken.”

Aan de site is tien maanden gewerkt, door ruim vijftien CDA’ers. Onder hen zijn ook supporters van het huidige kabinet, zoals oud-Kamerlid en nu burgemeester Eddy Bilder. En zoals dat bij dit soort opkomende en nog bescheiden bewegingen gaat, voerden ze op allerlei plaatsen overleg: in restaurants bij het Utrechtse Hoog Catherijne, op het Centraal Station in Den Haag, „bij mij thuis in Rotterdam”, zegt Schenderling. „En bij Ad thuis.”

Ad, dat is Ad Koppejan, Kamerlid en juist een van de twee fractieleden die vorig jaar het meest uitgesproken waren tegen samenwerking met de PVV. Koppejan heeft geen officiële rol, maar opmerkelijk is wel dat hij intensief betrokken is bij de oprichting. Hij woonde meer dan tien vergaderingen bij en wist als oud-internetondernemer wie te bellen met welke vragen. „Ik sta hier volledig achter”, zegt Koppejan, „ik wil daar ook niet geheimzinnig over doen. Het is goed dat bij het CDA in alle openheid discussie wordt gevoerd over onze toekomst.”

Sybrand van Haersma Buma, de CDA-fractievoorzitter in de Tweede Kamer, zei gisteren desgevraagd dat het „prima” is dat „op alle plekken debat gevoerd wordt, binnen de partij en daarbuiten”. Daaraan mag Koppejan dus ook deelnemen.

De relatie met de officiële partijstructuur is saillant. De oprichters van de site hebben ervoor gekozen de fractievoorzitter niet in te lichten over hun initiatief, de bewindslieden niet, de partijvoorzitter niet. Niemand wist wat er zou gebeuren. Het zou anders maar uitlekken en dan was het schokeffect weg. Geld van de partij voor het onderhoud van de site en redactiewerk willen de oprichters niet.

Partijvoorzitter Ruth Peetoom zegt discussie toe te juichen, ook als deze buiten de partij gevoerd wordt. „Niet alles hoeft uit de koker van de partij te komen en ik hoef toch niet overal mijn neus in te steken?”

De officiële CDA-site biedt nu al ruimte voor discussie. Toch wilden de buitenstaanders hier geen gebruik van maken, voornamelijk uit angst voor censuur. „We wilden onafhankelijk zijn”, zegt Pieper. „Snel kunnen opereren, tegen de partij ingaan, durven prikkelen.”

Schenderling, die meeschreef aan het vorige verkiezingsprogramma van het CDA en namens jongerenorganisatie CDJA die verkiezingen evalueerde, zegt het zo: „Een site van de partij verkondigt alleen maar de mening van de partij. We wilden buiten het Haagse gekonkel om.”

De oprichters denken een noodzakelijk podium te hebben gecreëerd, met de nadruk op het woord noodzakelijk. Volgens Pieper en Schenderling „struikelt” een partij zonder koers en heeft het CDA zich vastgedraaid in „oude kaders en structuren”. Zonder dit soort innovatie – dan maar van buiten – redt de partij het niet. „Mensen buiten de partij hebben nu geen flauw idee waar de partij voor staat”, zegt Schenderling. „Zonder dit soort initiatieven worden we gemarginaliseerd.”

Gisteren was dag één en op de site vallen vooral enthousiaste gezichten op. Het zijn min of meer bekende CDA’ers, onder wie een Statenlid uit Zuid-Holland. Zelf wisten deze mensen niet dat ze op de site staan. Ze zijn pas gisteravond ingelicht. Eén van deze mensen, een predikant, liet op het laatste moment zijn foto verwijderen

„Ach”, zegt Schenderling, zijn schouders ophalend: „Wij zochten gewoon beeld van wat spontaan ogende, blij kijkende mensen.” Want zo kan het CDA ook zijn.