Meteen weer die wijzende vinger

Het drama op Pukkelpop was het gevolg van het bizarre weer en van domme pech.

Waarom wijzen Nederlandse media direct schuldigen aan?

Illustratie Tomas Schats

In de Boiler Room stond ik. Deze tent doet haar naam eer aan door van 11.00 uur ’s ochtends tot 4.00 uur ’s nachts non-stop de hardste beats ten gehore te brengen aan een publiek van duizenden, dat niets anders doet dan juichen, dansen en zweten. De Vlaamse dj Netsky draaide een onwaarschijnlijk strakke set toen rechts van mij gitzwarte wolken zichtbaar werden, omgeven door een vreemde, gelige waas. Het enige waarvoor ik vreesde, was het vooruitzicht dat tientallen bezwete lichamen zich binnen enkele minuten langs mij zouden wringen, om te schuilen voor de regen.

Bij het losbarsten van het onheil gebeurde iets wat achteraf onvoorstelbaar lijkt. We feestten – harder dan we ooit hadden gedaan op een festival. De snoeiharde drum-’n-bass van Netsky paste perfect bij de apocalyps die zich rechts van ons voltrok. De regen die in vlagen de tent in waaide, was niets dan welkome verkoeling.

Toen de lucht weer opklaarde, zagen we dat het zonnedek half was ingestort en dat de Boiler Room op sommige plekken wat scheef stond, maar verder niets wat ook maar op drama leek. Ik deed wat honderden met mij deden – ik stak een sigaret op, haalde nieuw bier en wachtte op de volgende dj. Een opmerking dat elders een krap tiental mensen overleden waren, of vochten voor hun leven, had ik nooit geloofd. Ik hoorde pas een dag later dat onder dat zonnedek – nog geen honderd meter van waar ik stond – meer dan één dode was gevallen.

Het leek logisch dat het festival niet meteen verder ging. Door de regen moest ongetwijfeld de elektriciteit worden hersteld of iets dergelijks. Pas na drie kwartier werd omgeroepen dat we de tent moesten verlaten – de tent, niet het festivalterrein. Toch ging bijna iedereen van het terrein af. Pas toen ik bij een doorgang de grote, zilveren letters van het woord ‘Pukkelpop’ op de grond zag liggen, naast zeker vier bomen, begon er iets bij me te dagen. Pas toen vier vriendinnen mij met rode ogen stonden op te wachten bij mijn tent en een andere vriend en vriendin urenlang niet bij onze tenten kwamen opdagen, voelde ik iets van angst. De vermiste vriendin bleek onder een balk te zijn beland en was met kneuzingen naar het ziekenhuis vervoerd. Haar vriend mocht met haar mee.

Zo is het gegaan. Voor iedereen op Pukkelpop was het een onvoorspelbaar drama – niet alleen omdat we de weersvoorspelling niet kenden, maar ook omdat het een onwaarschijnlijk goed festival is. Nooit zijn er rellen, nooit problemen. Het kent een goede line-up en een fantastische sfeer. De faciliteiten zijn top. Door de professionaliteit van de organisatie leek het onmogelijk dat zich een drama van deze schaal kon ontvouwen. De bizarre weersomstandigheden vormden de oorzaak van de ramp, gecombineerd met een portie brute pech. Daarvoor hoef ik mijn geld absoluut niet terug te hebben.

Hier ga ik dus al de fout in. Oorzaken, fouten, verkeerde inschattingen, geld – het is allemaal onbelangrijk. Mijn vrienden en ik zaten vrijdag, toen we weer thuis waren, verslagen voor de tv. We vroegen ons af waarom wij niet bij die bomen of in die tent of bij die stellage op de camping waren. Wat als? We vroegen ons dit niet af om onszelf in een slachtofferrol te duwen, maar om het belangrijke van het minder belangrijke te scheiden.

Waar de Belgen verslagen de doden herdachten en vol ongeloof in stilte achterbleven, schreeuwden Nederlanders de longen uit hun lijf. Ze spraken over verkeerde tenten, genegeerde weersberichten en over geen of slechte communicatie. Veel Hollandser en ongegeneerder dan de vraag of we ons geld terugkregen, werd het niet.

Waar komt hij toch vandaan, die Nederlandse vinger, die direct wijst naar een ‘schuldige’? Alsof de slachtoffers en nabestaanden daar iets aan zouden hebben. Ze hebben iets aan een bezoek van de koning en koningin, aan een rouwregister en aan bloemen op de festivalweide – steun, begrip en medeleven. Dat begrijpen ze in België. De brandweer zei direct dat de organisatie niets te verwijten viel. De procureur heeft een beginnend onderzoek ingesteld. Daarmee zou de kous af moeten zijn, in elk geval tot de conclusies van het onderzoek bekend zijn.

In Nederland vinden we het blijkbaar belangrijker om de organisatie en de gemeente de schuld te geven van vier dodelijke slachtoffers. De enige kritiek die in Belgische kranten te vinden is, is ontleend aan hun Nederlandse collega’s.

Aan de gebeurtenissen heb ik een wrange nasmaak overgehouden. De Nederlandse media vinden het vroegtijdig en ongefundeerd beschuldigen van bepaalde mensen belangrijker dan de slachtoffers en hun nabestaanden.

Wouter van Acker (22) is student politicologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen en was bezoeker van Pukkelpop.