Voorzichtige toenadering regering Birma en Suu Kyi

Aung San Suu Kyi, de Birmese oppositieleider en vroegere vijand nummer één van het regime, sprak vrijdag met de president. Na afloop was ze „blij en tevreden”.

Birmese krantenlezers werden de afgelopen jaren dagelijks gewaarschuwd voor buitenlandse radiostations. „Voice of America en de BBC zaaien haat onder het volk”, schreven staatsmedia in een dagelijkse advertentie op de achterpagina. „Laten we ons niet van ons stuk laten brengen door moorddadige omroepen die erop uit zijn problemen te maken.”

Sinds vorige week zijn de advertenties verdwenen. Het is een van de recente positieve ontwikkelingen die hoop geven op een langzame omslag in een van de meest autoritaire staten ter wereld. De grootste verandering geldt voor de behandeling van Aung San Suu Kyi, de oppositieleidster en Nobelprijswinnares die in november werd vrijgelaten na zeven jaar huisarrest. Jarenlang gold ze als vijand nummer één van het regime, sinds kort is ze met de nieuwe regering in gesprek.

Vrijdag sprak Suu Kyi voor het eerst met de Birmese president Thein Sein, die in het voorjaar is aangetreden na de eerste verkiezingen in twintig jaar. Na afloop zei zij „blij en tevreden” te zijn met de ontmoeting. Zij sprak de president tijdens een top over de economie in hoofdstad Naypyidaw, waar zij ook kennismaakte met andere ministers. De week daarvoor had Suu Kyi al gesproken met de minister van Arbeid en maakte zij ongestoord haar eerste politieke reis buiten Rangoon.

Staatsmedia schreven zaterdag dat Suu Kyi en de president proberen ,,een basis te vinden om samen te werken in het belang van het land en het volk, terwijl we onze verschillen van inzicht opzijzetten”. En dat terwijl zij recent wel twee open brieven over gevoelige onderwerpen heeft gepubliceerd. Een daarvan was gericht tegen de bouw van een gigantische waterkrachtcentrale in het noorden van het land, de andere ging over het voortdurende conflict tussen het Birmese leger en verschillende etnische rebellengroepen.

De Birmese regering heeft ook voor het eerst sinds een jaar toestemming gegeven voor een bezoek van de speciale rapporteur voor mensenrechten van de Verenigde Naties, Tomas Quintana. En president Thein Sein heeft Birmezen in ballingsschap opgeroepen terug te keren om het land op te bouwen. Al betekent dat laatste weinig, zolang hij geen garantie geeft dat dissidenten niet na aankomst in de gevangenis worden gegooid.

Het zijn de eerste tekenen dat de nieuwe regering zijn beloftes van democratisering serieus neemt. Bij de verkiezingen van vorig jaar november kreeg het land na 39 jaar militaire dictatuur een burgerregering en een parlement. Het maakte weinig indruk op de internationale gemeenschap, aangezien de regering voornamelijk bestaat uit ex-juntaleiders die hun uniform hebben uitgetrokken.

Toch lijkt president Thein Sein een opener beleid te voeren. Al toen hij premier was onder de afgetreden juntaleider Than Shwe, gold hij als het gezicht naar buiten. Nu is de vraag hoeveel ruimte hij zal krijgen van het leger, dat nog altijd zeer machtig is.

Europese en Amerikaanse leiders hebben opgetogen gereageerd op de toenadering tussen regering en Aung San Suu Kyi. Maar er zal nog wel meer moeten gebeuren voor de sancties tegen het land worden opgeheven en de regering in het Westen serieus wordt genomen. Birma heeft in het verleden wel vaker de teugels laten vieren, maar meestal was dat slechts van korte duur.