CNN en BBC verliezen slag om Martelarenplein

Alex Crawford van Sky News op weg naar het Groene Plein.

En de winnaar vannacht was Sky News. Eerder dan Al Jazeera had de Britse nieuwszender rechtstreekse beelden van het feest op het Groene Plein in Tripoli, dat in de loop van de nacht werd omgedoopt tot het Martelarenplein.

Het waren beelden van matige kwaliteit, maar wie maalt daar om? De vraag was vooral wie als eerste een mobiele satellietzender aan de praat kreeg. De val van Tripoli zal visueel geassocieerd blijven met de euforische verslaggeefster Alex Crawford, helm en kogelvrij vest over haar blauw-witte blouse, in een jeep op weg naar het centrum van de Libische hoofdstad.

Zeina Khodr van Al Jazeera droeg een paar uur later de helm een beetje schuin op het haar en leek een meer ingetogen toon te verkiezen. Wel was ze de eerste die voxpopte onder de juichende opstandelingen. Al Jazeera concentreerde zich vooral op de festiviteiten in de rebellenhoofdstad Benghazi en commentaar van deskundigen elders in de wereld.

De verliezers waren CNN en BBC. Hun oorlogscorrespondenten vonden het verstandig om het Rixoshotel niet te verlaten. Daar viel wat voor te zeggen, gezien de geruchten over aanvallen van plunderaars in de omgeving van het internationale perscentrum.

De NOS deed het niet slecht, met twee uitgebreide late journaalbulletins. Daarin meldden zich telefonisch Hans Jaap Melissen vanuit de stad Zawiyah en Thomas Erdbrink op een niet nader aangeduide locatie in Tripoli.

Niemand kon echter in eerste instantie uitsluitsel geven over de verblijfplaats en de situatie van kolonel Gaddafi, terwijl geruchten over Zuid-Afrikaanse vliegtuigen en de overgave van zijn bewakers nogal ongecontroleerd over elkaar heen buitelden.

Het was al eerder een gedenkwaardige televisieavond, vanwege de spannendste aflevering van dit seizoen van Zomergasten (VPRO). Kunstenaar Erik van Lieshout spotte door zijn onconventionele optreden met de wetten waar televisiegasten zich doorgaans aan dienen te houden. Als beelddenker bleek hij niet goed in staat verbale consistentie aan te brengen in zijn verhaal, zodat presentator Jelle Brandt Corstius het niet makkelijk had. Maar de ontregelende beeldfragmenten, veelal van minstens zo compromisloze collega-kunstenaars, verhoogden de feestvreugde over drie uur televisie, zoals je die niet vaak meer ziet.

Over kunst praten is nooit eenvoudig, maar de woorden van Jörg Immendorff, in een aflevering van R.A.M. (VPRO) kort voor zijn dood in 2007, waren zeer eenduidig: „Kunst en democratie hebben niets met elkaar te maken. Als je mensen bij referendum laat kiezen wat er in een museum te zien moet zijn, dan krijg je vuilnis.”

Daar kunnen de kijkcijferfanaten het mee doen, want hoe verfrissend een zomergast als Van Lieshout ook is, al bij de eerste video van John Bock, waarin die in een mitrailleurmontage werd aangevallen door voedsel, moet er massaal zijn weggezapt.

    • Hans Beerekamp