Aasgier in de scheepvaart

Hoe slechter het gaat met de mondiale scheepvaart, hoe groter de appetijt van de Amerikaan Wilbur Ross om erin te investeren. Is de bodem van de crisis in zicht?

Op het moment dat de Amerikaanse miljardair Wilbur Ross (73) als een aasgier rond een nieuwe financiële prooi gaat cirkelen, is het opletten geblazen. Want dat kan erop wijzen dat de bodem van de crisis is bereikt. En dat er geld te verdienen valt.

Zoals in de olietankvaart, waar de vrachttarieven voor supertankers – van het type very large crude carriers (VLCC) – sinds het topjaar 2008 met tweederde zijn gezakt. De erg lage prijzen die nu al maanden voor het transport van ruwe olie op zee worden betaald, zijn niet meer houdbaar, stellen experts. Het huren van die schepen zorgt voor dieprode cijfers bij reders. Op bepaalde vaarroutes zijn de tarieven op de spotmarkt – waar de schepen op dagbasis worden verhuurd – zo sterk gedaald dat scheepseigenaren hun klanten zelfs betalen om de vracht toch te kunnen verschepen.

Geld investeren in marktsegmenten die op het randje van bankroet hangen, daar heeft Wilbur Ross een neus voor. „Hoewel je nooit zeker weet dat iets de bodem heeft bereikt, lijkt het er nu wel op dat we een stuk dichter bij de bodem zitten dan bij de top”, zei de bejaarde miljardair vanochtend tegen The Financial Times. Het was zijn manier om te zeggen dat er koopjes zijn in de mondiale scheepvaart – en met name in de olietankvaart.

Enkele weken geleden injecteerde Ross samen met het Chinese staatsfonds CIC en andere investeerders 600 miljoen dollar (417 miljoen euro) in Diamond S Shipping (DSS), een rederij die met dat geld een dertigtal schepen financiert voor het vervoer van olieproducten. De Amerikaan noemt zichzelf een lange termijn investeerder en is bereid een „slechte periode” in de olietankermarkt uit te zweten. Hij wil ook „significant meer kapitaal” in DSS injecteren als nieuwe kansen zich zouden voordoen.

De logica achter deze financiële stappen, is de volgende. In China en India worden op grote schaal nieuwe olieraffinaderijen gebouwd en de afstand die olietankers moeten afleggen om de ruwe olie ter plekke te krijgen en verwerkte producten op te halen, zal toenemen. Dat zal een stimulans geven aan de branche en de schok van een groeivertraging in ontwikkelde regio’s als de VS, Europa en Japan verzachten.

Niet iedereen in de branche deelt het optimisme van Ross. John Frederiksen, de Noorse eigenaar van de olietankerrederij Frontline, liet in mei weten geen sterk herstel te zien in het eerste half jaar. De voornaamste reden: overcapaciteit. Voor dit jaar alleen al verwachtte hij dat er 79 nieuwe VLCC’s op de markt zouden komen – een stijging met 14 procent. En dat ondanks de zwakke vraag en de extreem lage vrachttarieven. Voor olietankers van het type Suezmax werd een uitbreiding van de vloot met 62 schepen (15 procent) verwacht.

De angst voor de dubbele dip – een tweede economische recessie – heeft ook de vooruitzichten over de vraag naar olie in de VS, de grootse oliegebruiker ter wereld, doen dalen. Ook de Rotterdamse haven, een barometer voor de stand van de economie, gaf afgelopen week gemengde signalen af. Een afnemende vraag naar benzine (in Europa en de VS) en stookolie (China) deden de overslag in ruwe olie en minerale olieproducten teruglopen.

Een ervaren ‘aasgier-investeerder’ als Ross laat zich daardoor niet afremmen. Hij waagde zich al eerder aan ongewone financiële deals, zoals recent nog zijn kapitaalinjectie in de Bank of Ireland. Op 60-jarige leeftijd, toen hij al gepensioneerd was, kocht hij bekende namen op uit de Amerikaanse staalindustrie, waaronder Bethlehem, LTV en delen van US Steel, en bracht die bijeen onder de koepel van zijn eigen concern ISG. Dat vehikel werd in 2004 overgenomen door de Indiase staalmagnaat Lakshmi Mittal, die 3,5 miljard euro voor ISG bood en het bedrijf omdoopte tot Mittal Steel.

Die en andere transacties – onder meer in de kolen-, textiel- en auto-industrie – maakten van WL Ross een miljardair. Vorig jaar prijkte hij op plaats 556 in de Forbes-ranglijst met een vermogen van 1,8 miljard dollar. Hij is commissaris bij het staalconcern van Mittal.

De oud-bankier en obligatiehandelaar Ross die nog steeds voorzitter is van zijn eigen zakenbank, gespecialiseerd in buyouts, herstructureringen en industriële consolidatie, ziet ook ‘koopjes’ in andere marktsegmenten van de mondiale scheepvaart, zoals de bulk- en containervaart. Hoe zwaarder de economische omstandigheden in de scheepvaart, hoe groter de appetijt van Ross om er – ooit – winst uit te halen.

    • Piet Depuydt