Rebellen grijpen controle hoofdstad Tripoli

De Libische opstandelingen hebben zondag een enorme slag geslagen en nrc.nl deed live verslag van de gebeurtenissen. Hieronder leest u het liveblog terug, inclusief links naar doorlopende live tv-verslaggeving.

De rebellen trokken zondagavond het centrum van Tripoli binnen. De anti-regimestrijders hebben een groot deel van de hoofdstad onder controle, maar nog niet alle delen zijn ‘bevrijd’ van Moammar Gaddafi. De persoonlijke garde van Moammar Gaddafi heeft zich overgegeven en twee zoons zijn gevangengenomen.

Met de strijd om de hoofdstad van Libië zou een beslissende slag gevoerd kunnen worden. Het bolwerk van Gaddafi werd het zwaarst bewaakt, maar de rebellen zeggen weinig tegenstand te hebben gekregen. Voorlopig lijkt het compound van de Libische leider in de wijk Bab Al Aziziya onaantastbaar.

02.26 uur Een groot deel van Tripoli en Libië viert feest en de grote ontwikkelingen voor vandaag lijken achter de rug. Nrc.nl stopt voor nu met het liveblog maar keert vanaf 06.30 uur terug met het laatste nieuws. Sky News en Al Jazeera doen beiden live televisieverslag van de situatie in Libië. Beide stations hebben verslaggevers ter plaatse. Ook NOS Journaal24 zendt het signaal van Al Jazeera uit.

02.18 uur Het Tripoli International Airport en een snelweg naar de Tunesische grens zijn naar eigen zeggen in handen van de rebellen. (Al Jazeera)

02.14 uur De naam Martelaarsplein (zie 02.06) is de orginele benaming van het plein. Gaddafi gaf het de naam Groene Plein omdat groen de kleur van zijn regime is.

02.11 uur Menigte juicht wanneer de rebellen Tripoli binnenrijden:

02.10 uur De opstandelingen hebben de staatsradiozender in handen gekregen. (Al Jazeera)

02.08 uur Fotoreportage Al Jazeera over de opmars van de rebellen en de feestvreugde.

Opstandelingen winnen terrein in Zawiyah. Foto AFP / Florent MarcieOpstandelingen winnen terrein in Zawiyah. Foto AFP / Florent Marcie

02.06 uur Het volk heeft het Groene Plein in Tripoli omgedoopt tot het Martelarenplein. (Al Jazeera)

02.04 uur Een woordvoerder van de opstandelingen, Mahmoud Shammam, zegt dat Gaddafi geen kwaad zal worden aangedaan en dat de rebellen willen dat hij wordt berecht in Libië. (Sky News)

“We’re not going to put (supporters of the regime) on trial, we’re going to tell them they are Libyan, they are our brothers and sisters and we are going to ask them to join the revolution. We’re going to build a state where everyone can get a good education, etc etc.

There are many rumours about (Gadaffi’s) location. We’re going to guarantee his safety and the safety of his family. We want to see him be tried in Libya and not in any other place in the world. We’re establishing a state of law and we would like to see him in the court.”

02.02 uur Aanklager van het Internationaal Strafhof in Den Haag zegt dat het hof morgenvroeg met de rebellen spreekt die Seif al-Islam hebben gearresteerd. “Het is tijd voor gerechtigheid, niet voor wraak”, zei Luis Moreno Ocampo. “We hopen dat ook Moammar Gaddafi wordt gearresteerd zodat ook hij gerechtigheid zal ervaren” zei hij. “Er is geen straffeloosheid meer voor deze misdaden.”

01.59 uur Hamas is er vlug bij om de opstandelingen in Libië te feliciteren met een “grootste overwinning” en hoopt dat dit een keerpunt is waarna het land “vrijheid en welvaart” zal kennen. (Al Jazeera)

01.56 uur Barack Obama komt met een reactie zodra hij een bevestigd beeld heeft van wat er allemaal gebeurt in Libië. (Reuters)

01.54 uur Het antwoord op de vraag of heel Tripoli nu echt al ‘bevrijd’ is, komt van onze voormalig Midden-Oosten correspondent (tegenwoordig voor ons gestationeerd in de VS) Guus Valk:

Twitter avatar apjvalk Guus Valk Enkele journalisten, onder meer @matthewwprice, zitten nog altijd in het Rixos Hotel. Vrijwel leeg, maar nog in handen van Gaddafi’s troepen

Matthew Price laat inderdaad weten dat hij zich nog in ‘bezet gebied’ begeeft:

Twitter avatar matthewwprice Matthew Price Stuck in #Rixos #Libya while opposition move into city Our part of #Tripoli under Gvnt control. So momentum w rebels but city not liberated

01.50 uur De Libische staats-tv zendt niet langer live uit, maar toont opgenomen programma’s. De rechtstreekse overdracht van het tv-signaal zou zijn vastgelopen. (Reuters)

01.48 uur Nog even over de olie: Libië exporteerde ongeveer 1,5 miljoen vaten per dag. Die export is vrijwel compleet stil komen te liggen. Libië was weliswaar goed voor ‘slechts’ 2 procent van de wereldwijde olie-export, maar heeft toch een flinke invloed gehad op de markt door de hoge kwaliteit van de olie die het exporteert en de grote afzetmarkt die het land had in Europa.

01.46 uur De Nationale Rebellenraad wil dat Gaddafi berecht wordt in Libië. (Sky)

01.44 uur Economische invalshoek: de olieprijzen zullen waarschijnlijk dalen wanneer het conflict in Libië uit de wereld is. Maar het zal volgens AP nog maanden duren voordat de markt weer volledig hersteld is van de rem die kwam te staan op de export vanuit Libië.

01.41 uur Sky News meldt dat er geplunderd wordt in Tripoli. In afwachting van meer nieuws, hier een video van de feestvreugde op het Groene Plein. Aan het eind van het filmpje lijkt het team van Sky te zijn gevraagd of ze interesse hebben om naar een ander deel van de stad te gaan waar gevochten wordt.

01.38 uur Transcriptie van de flarden aan audioboodschappen van Moammar Gaddafi zoals die eerder vanavond werden uitgezonden. Door Al Jazeera vertaald naar Engels.

“You, you leave your houses and carry out your duty. Dead or alive, come on, go to Tripoli, from within and from outside.” The women who trained to use weapons should go out and use their weapons.

You are all armed in Tripoli so there is no excuse, get out.

The agents of colonialism consist of only small groups.

How can you allow the city of Tripoli, Libya’s capital, to sit under colonialism once again after the (1969 coup) revolution and freedom?

How can the armed people allow a group of mercenaries, traitors and rats to open the way for colonialism in the city of Tripoli? This is rejected, it’s a dangerous thing.

If Tripoli burns and becomes like Baghdad, what good will that do, why? How can we allow Tripoli, which was safe and beautiful, to become a stage for military operations?”

01.35 uur Ter illustratie: video van de NOS zo’n anderhalf uur geleden online gezet over einde tijdperk Gaddafi.

01.32 uur De rebellen proberen op dit moment het hotel in te nemen wat het regime tot nu toe gebruikt voor persconferenties. (BBC)

01.31 uur

Twitter avatar washingtonpost The Washington Post Intel sources: Gaddafi’s family has been moving money, assets out of #Libya over past 5 days http://t.co/yxBUPhf

01.28 uur De NAVO ontkent de rebellen “direct” te steunen, zoals Gaddafi beweert, maar te “trachten legitieme militaire doelen” aan te vallen. (BBC)

01.23 uur Het speculeren blijft over het lot van Moammar Gaddafi. Enerzijds zijn er mensen die denken dat hij al lang en breed weg is uit Libië. Maar een verslaggeefster van Al Jazeera zegt dat ze de afgelopen maand veel mensen heeft gesproken die Gaddafi al kennen sinds de jaren ’70 en ’80 en zij schetsen het beeld van een man “die het concept van onderhandelen, een compromis sluiten of concessies doen, niet kent”. Hij zou er de persoon niet naar zijn om zijn land te ontvluchten door in een vliegtuig te springen.

01.18 uur Toch ook zorgelijke geluiden over het Groene Plein via Al Jazeera. Verslaggever Zeina Khodr zou een kilometer van het plein verwijderd zijn en kan niet verder vanwege gevechten en geweervuur. Mogelijk zijn niet alle toegangswegen tot het plein veilig.

“There are a lot of snipers in the area… the are other areas in the capital under rebel control… lots of celebratory gunfire.”

01.15 uur De reden dat het Internationaal Strafhof de arrestatie van Seif al-Islam bevestigt maar (nog) niks zegt over de andere gevangengenomen zoon MOhammed, kan zijn dat het hof tegen Seif een aanklacht heeft lopen.

01.13 uur Volgens Sky is het toch echt vreugdevuur, in grote hoeveelheden, dat de lucht in gaat op het Groene Plein. De vlag van de oppositie wordt er uit alle macht gezwaaid voor de uitzinnige menigte.

01.12 uur Beeld van het Groene Plein in Tripoli waar voorheen veel pro-Gaddafidemonstraties plaatsvonden maar nu bemand wordt door een menigte die bevrijd lijkt van zijn regime. Hier zou kort geleden overigens nog wel geschoten zijn. Onduidelijk in dit soort situaties is of het dan gaat om vreugdeschoten of bijvoorbeeld vuur van sluipschutters.

01.08 uur Nabij Gaddafi’s compound in Tripoli is geweervuur gehoord. Een verslaggever van Al Jazeera waarschuwt dat er nog steeds sluipschutters actief zijn in de hoofdstad.

01.04 uur Een overzicht van Gaddafi en zijn politieke carrière.

01.02 uur Het Internationaal Strafhof in Den Haag ‘corrigeert’ inderdaad dat zij met “Gaddafi” zijn zoon Seif al-Islam bedoelden.

01.01 uur De opstandelingen zijn vlak voor het centrum van Tripoli vermoedelijk op strijders van Kadhafi gestuit. Bij het Groene Plein werd geschoten, meldt een correspondent van Sky News ter plekke, mogelijk door sluipschutters vanaf de daken. De opstandelingen staan vlak bij het Groene Plein in het centrum van Tripoli. Op het plein zijn de afgelopen maanden veel steunbijeenkomsten geweest voor de Libische leider Kadhafi. (NOS)

00.58 uur Deel van reportage van Sky-verslaggeefster die live verslag doet vanaf een rebellentruck die Tripoli in trekt:

http://youtu.be/PIkY7Df36WY

00.55 uur Het Internationaal Strafhof in Den Haag bevestigt dat “Gaddafi” is gearresteerd. We nemen aan dat zij hiermee Seif al-Islam bedoelen.

00.53 uur In Syrië hebben pro-democratiedemonstranten de progressie van de opstandelingen in Libië met zang begroet. Gelijkgezinden in Homs zingen volgens de beschrijving bij deze vandaag geplaatste video “Gaddafi is gevlogen, Bashar jij bent nu aan de beurt”.

http://youtu.be/naOluZI5Pcs

00.49 uur Volgens een BBC-correspondent en een ooggetuige via Al Jazeera heerst er ook ongeloof onder de bevolking. Het gaat er bij sommigen niet zomaar in dat het allemaal zo makkelijk gaat.

00.45 uur In de video van 00.32 uur horen we opstandeling Ali Lagha in Tripoli, die zegt in een van Gaddafi’s huizen te zijn waar diens oudste zoon Mohammed zichzelf overgaf.

00.43 Heel Tripoli zou nu in handen zijn van de rebellen, behalve Gaddafi’s bolwerk in Bab al-Aziziyah. (Al Jazeera)

00.41 uur Regeringswoordvoerder Moussa Ibrahim: “De Navo zal verantwoordelijk gehouden voor het bloedvergieten in Libië. Ze hebben met hun bommen veel kinderen, mannen en vrouwen gedood.”

00.38 uur Voor het eerst in zes maanden is er weer internet beschikbaar in Tripoli. (AFP)

00.36 uur Mogelijk bieden Zimbabwe of Angola plaats aan Gaddafi. (Al Jazeera)

00.34 uur Dus de militaire eenheid die Tripoli en Moammar Gaddafi moest verdedigen heeft zich over gegeven. Hun leider heeft zich aangesloten bij de rebellen en zijn mannen bevolen de wapens te laten vallen. (AP)

00.32 uur VIDEO: Gaddafi’s eldest son surrenders

00.31 uur Verklaring van de NAVO over de actuele situatie in Libië: “Gaddafi’s regime brokkelt af”.

00.30 uur De rebellenraad zegt dat een topfunctionaris van de militaire eenheid die Gaddafi moet verdedigen zich heeft overgegeven. Dit zou de persoon zijn die samen met Gaddafi’s zoon Mohammed is opgepakt. (AP)

00.29 uur De rebellenraad bekrachtigt nogmaals dat de rebellen zullen stoppen met vechten, als Gaddafi opstapt. Hij zal het land veilig mogen verlaten. (Al Jazeera)

00.28 uur Hayat Alvi, professor Midden-Oosten politiek van het Amerikaanse Naval War College:

“Als de rebellen de klus inderdaad vandaag klaren, dan is dat een snelle, bepalende en zeer vastbesloten inspanning van de rebellen, en de betekenis van Ramadan zal zeker worden begrepen in de ogen van veel mensen in Libië en in de islamitische wereld. De rol van de Navo in dit proces zal zeker worden geprezen.”

00.27 uur Daniel Korski, van de Europese Raad voor Buitenlandse Relaties:

“De volgende paar uur zijn het belangrijkst. Van Irak weten we dat de eerste dagen, weken en maanden het belangrijkst zijn voor lange-termijn stabiliteit. Wat gebeurt er met de wet en orde, wat gebeurt er met de voormalige loyalisten? Dat is belangrijk.

00.26 uur Een zwak gerucht wordt nu besproken op Al Jazeera dat twee Zuid-Afrikaanse vliegtuigen in Tripoli zouden zijn geland. Eerder was even sprake van dat dat land asiel zou aanbieden aan Gaddafi. Dit lijkt echter zeer onwaarschijnlijk.

00.25 uur Anthony Skinner, Midden-Oostenanalist van Maplecroft:

“Het lijkt er op dat het ten einde loopt. Maar er zijn nog veel vragen. Wat doet Gaddafi nu? Vlucht hij of kan hij vechten?”

00.24 uur De NAVO zegt vast te blijven houden aan het mandaat zolang burgers beschermd moeten worden. Het wil ook een onmiddellijke overdracht van de macht en is bereid tot samenwerken met de rebellenraad.

00.21 uur Terwijl de NAVO Gaddafi’s regime omschrijft als “afbrokkelend” bevestigt Reuters dat zijn oudste zoon Mohammed zich inderdaad heeft overgegeven.

00.19 uur Volgens de analist bij Al Jazeera slaan de “SOS berichten” van Gaddafi nergens op. “Hij doet oproepen aan mensen, aan stammen die zich hebben aangesloten bij de opstand. Ze zijn tegen hem.”

00.17 uur Gaddafi beweert in zijn audioboodschap dat de stammen al onderweg zijn naar Tripoli. “Ze marcheren nu.” Gaddafi houdt zij die luisteren opnieuw voor dat er maar “een paar” opstandelingen zijn.

00.15 uur Gaddafi blijft via de staats-tv pogingen doen zijn aanhangers te mobiliseren. Hij doet opnieuw een beroep op de stammen. “Het is de plicht van alle Libiërs, het is een kwestie van leven en dood. (…) Alle mannen en vrouwen moeten naar buiten komen om de verraders Tripoli uit te trappen. Anders val je in handen van de imperialisten.”

00.13 uur Correspondente van Sky News beschrijft hoe mensen in Tripoli ne masse uit hun huizen komen en de rebellen die door de stad trekken knuffelen en bedanken. “Ze zijn uitzinnig.”

Feestvierende massa Benghazi:

00.12 uur De diplomatieke correspondent van de BBC, Jonathan Marcus:

“Dit is een kritieke tijd voor Libië. Zal het vechten snel stoppen na het vallen van het regime van Gaddafi? En als het huidige regime daadwerkelijk vernietigd is, wat dan? Zal er orde of chaos zijn; reconstructie of wraak? Het regime van Gaddafi hield het land bij elkaar door middel van angst. Er waren geen andere instituties dan de tribale loyaliteiten. Als Gaddafi weg is kan de Libische maatschappij uit elkaar vallen. De problemen voor de rebellen zijn nog maar net begonnen.”

00.10 uur Het hoofd van de rebellenraad zegt open te staan voor het stoppen met de gevechten onder voorwaarde dat Gaddafi eerst zijn vertrek aankondigt. (Reuters)

00.07 uur De veiligheidsfunctionaris en zoon Mohammed hebben het bevel gevoerd over bepaalde ordetroepen die zijn ingezet in het neerslaan van de opstand. “Een zeer belangrijke arrestatie”, aldus een analist op Al Jazeera,

00.06 uur De rebellen zijn naar een van Gaddafi’s huizen in Tripoli gegaan en troffen daar zijn oudste zoon Mohammed aan. Hij zou zich hebben overgegeven. Ook een veiligheidsfunctionaris, een familielid van Gaddafi, is opgepakt. (Al Jazeera)

00.04 uur De rebellen zijn nu nog maar 1 kilometer verwijderd van het centrum van Tripoli. (Sky News)

00.03 uur Videobeelden vanuit Tripoli die zo’n zes uur geleden zouden zijn opgenomen:

00.01 uur In Benghazi wordt Al Jazeera live uitgezonden op grote videoschermen. De menigte begon luid te joelen toen er beelden uit Tripoli op werden getoond van feestvierende Libiërs aldaar.

00.00 uur Gaddafi’s zoon Mohammed zou zichzelf hebben overgegeven aan de Nationale Overgangsraad. (Al Jazeera)

23.59 uur Er zijn nu drie zonen van Gaddafi gevangengenomen door de rebellen. Onder hen is zoals eerder genoemd Seif al-Islam. (Al Jazeera)

23.57 uur In meerdere steden, zoals het rebellenbolwerk Benghazi, zijn duizenden mensen de straat op gegaan. Enorme menigten zwaaien de vlag van Libië zoals die eruit zag vóór het regime van Gaddafi. Die vlag is sinds het begin van de opstand het symbool van de opstand geweest.

23.55 uur De taferelen die zich nu afspelen in Tripoli, of althans een deel daarvan, doen denken wat we hebben gezien in Kairo toen Hosni Mubarak aftrad. Auto’s rijden rond, vreugdeschoten zijn te horen, mensen vertrappen Gaddafi’s beeltenissen. Het is lastig duidelijk te krijgen in welke delen van de hoofdstad dit ‘feest’ gaande is. De ontwikkelingen lijken in elk geval erg snel te gaan.

23:52 uur Volgens Al Jazeera smeekt Gaddafi om te laten stoppen wat er nu gebeurt, maar de miljoenen die hij altijd adresseert bestaan niet, volgens de verslaggevers van Al Jazeera.

23:51 uur Gaddafi: Het westen zal jullie niet verdedigen. Hoe kunnen jullie Tripoli laten verwoesten? Ze willen het tot de grond afbranden. Jullie moeten nu vertrekken en marcheren (op Tripoli). Zij die het geloof en dit land begrijpen moeten nu het land leiden. Zonder angst. Zij die voor imperialisten werken zijn er maar een paar. (Al Jazeera)

23:49 uur Gaddafi vraagt in een nieuwe audioboodschap alle stammen om Tripoli te komen verdedigen. Ze zullen anders slaaf gemaakt worden, in handen van Britse en Franse imperialistische kolonisatoren. Het is volgens Al Jazeera opmerkelijk dat Gaddafi alle stammen oproept. (Al Jazeera)

23:46 uur De Libische ambassadeur voor de Verenigde Naties, Ibrahim Dabbashi (die eerder overliep van het regime) zegt tegen de BBC dat hem is verteld dat Tripoli voor 90 procent in handen is van de rebellen.

“We verwachten dat Gaddafi in de komende uren wordt gearresteerd. Dit is het einde van het regime en met de val van Tripoli denk ik dat alle andere steden zullen volgen en al zijn supporters het zullen opgeven.” Dabbashi tegen de BBC

23:45 uur: Navo laat ondertussen weten dat men doorgaat met het uitvoeren van het mandaat in Libië, als dat nodig is om burgers te beschermen. (Reuters)

23:44 uur: De rebellenraad zegt dat Seif al-Islam wordt vastgehouden totdat hij kan worden overgedragen aan de rechterlijke macht. (Al Jazeera)a

23:42 uur: Gamaty suggereerde dat Gaddafi wellicht gevlucht is, en wel naar Algerije.

23:38 uur: Het hoofd van de Nationale Rebellenraad zegt bereid te zijn te stoppen met vechten, mits Gaddafi zijn vertrek aankondigt. (Al Arabiya)

23:36 uur: Er bestaat nog enigszins wat onduidelijkheid over de arrestatie van Seif al-Islam, de zoon van Gaddafi. De vertenwoordiger van de Nationale Rebellenraad in Tripoli, Sidiq al-Kabir, bevestigt de arrestatie aan persbureau AP, maar hij gaf verder geen informatie. (AP)

23:33 uur: De rebellenraad is volgens Gamaty niet bang voor een bloedbad in Tripoli. Volgens de regeringswoordvoerder Ibrahim zouden mensen massaal de straat op gaan om de stad te verdedigen tegen de rebellen, maar Gamaty zegt dat de enige massa die de straat op gaat zijn mensen die blij zijn dat ze vrij zijn.

23:32 uur: Een inwoner van Tripoli doet z’n verhaal aan Al Jazeera:

23:31 uur: Gumal Gamaty, de vertegenwoordiger van de rebellenraad in het Verenigd Koninkrijk, zegt over de val van het regime: “Als het nog niet al is gevallen, dan valt het nu erg snel.” (Sky)

23:29 uur: Opvallend aan de toespraak van Moussa Ibrahim is dat de regering van Gaddafi zegt klaar te zijn voor directe onderhandelingen met het hoofd van de Nationale Rebellenraad.

23:28 uur: Op nrc.nl: ‘Zoon Gaddafi opgepakt - Seif al-Islam gevangengenomen’

23:27 uur: Volgens Ibrahim zijn in de afgelopen 24 uur zeker 1300 mensen omgekomen.

23:26 uur: Terwijl Ibrahim speecht, ziet Tripoli er op dit moment zo uit:

23:25 uur: Ibrahim: we vechten omdat we het recht hebben. Gaddafi is onze leider die ons vrede wil brengen.

23:23 uur: De rebellen zijn nu twee kilometer van het centrum van Tripoli af. (AP)

23:22 uur: Navo: Gaddafi moet beseffen dat hij de oorlog niet kan winnen. (Reuters)

23:21 uur: Ibrahim wil dat de Navo de rebellen laat stoppen met vechten, dan doen de troepen van Gaddafi dat ook en kunnen ze gaan zitten en praten. Gaddafi kan daar niet buiten worden gehouden, omdat dan het systeem instort en ze een prooi worden voor de tegenpartij - een haatvolle en wraakvolle partij.

23:20 uur: De Navo reageert tegelijkertijd met de speech van Ibrahim. Volgens Navo is de situatie in Libië zeer ‘vloeibaar’ en is het regime van Gaddafi aan het ‘afbrokkelen’. (Reuters)

23:19 uur:

23:18 uur: Ibrahim: Het is werkelijk heel tragisch hier door gewapende bendes, gesteund door de Navo. De Navo doodt echt alles wat beweegt, voordat de rebellen dat doen. De mensen in deze stad worden elke dag vermoord. Je kan geen vrede krijgen zonder te gaan zitten en te discussiëren.

23:16 uur: Ibrahim: Tripoli is een hel nu. Navo heeft Tripoli in een hel veranderd.

23:15 uur: Regeringswoordvoerder Moussa Ibrahim: Navo heeft aanvallen geintensiveerd rond Tripoli en heeft daarmee steun gegeven de rebellen de vreedzame stad Tripoli binnen te trekken. Het dodental is enorm: 367 en bijna 900 doden. Sommigen door Navo-aanvallen, sommige door gevechten tussen ons en de rebellen.

23:14 uur: Het Verenigd Koninkrijk drukt Gaddafi op het hart “nu te gaan” om verder lijden van het Libische volk te voorkomen. (Reuters)

23.12 uur: Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken meldt dat het offensief voor Tripoli duidelijk onderweg is, en moedigt de rebellen aan een plan voor te bereiden voor een post-Gaddafi tijdperk. (Reuters)

23.06 uur: Seif al-Islam, de zoon van Gaddafi, zou gevangen genomen zijn door de rebellen. (Al Jazeera)