Progressieve havenbaron met lef en een speeltuin

Gerrit Wormmeester. Foto ECT

Hij had een standaardkist verdiend. Containerbedrijf ECT, vertelt Gerrit Wormmeester aan TV Rijnmond, stelde in 1970 niets voor. „Als ik in de Eemhaven rondliep”, mijmert hij bij het veertigjarig bestaan, „dan dacht ik: voor mijn pensionering krijg ik het hier nooit vol.”

Maar in 1980 wás het terrein middenin de Rotterdamse haven vol. ECT breidde uit, op een nauwelijks ontgonnen Maasvlakte. Sommigen noemden het „de logistieke blunder van de eeuw”, maar Wormmeester kreeg gelijk. Op zijn optimistische prognoses viel maar een ding aan te merken: ze waren te gematigd.

Ruim twintig jaar lang was Gerhardus Johannes Wormmeester (Terborg, 31 augustus 1932) het gezicht van de containersector. Door het potentieel van de standaard-laadkist vroegtijdig te onderkennen, maakte hij ECT tot Europa’s grootste en modernste containeroverslagbedrijf en Rotterdam tot een van ’s werelds grootste containerhavens.

Wormmeester had een voorsprong in de conservatieve sector. Afgestudeerd als transportkundige in Delft, bracht hij ervaring als organisatieadviseur in de VS en directeur van een metaalbedrijf mee. Hij dacht in systemen en structuren, had liefde voor techniek en praktiseerde modern management. Naar buiten kwam hij vaak afstandelijk over, zijn personeel liep met hem weg.

Wormmeesters visie en lef, en het vermogen mensen ‘mee’ te krijgen, stelden ECT in staat hypermoderne terminals te bouwen. Met computergestuurde geleidesystemen en onbemande ‘maanwagens’ voor containertransport liep hij jaren voor op andere wereldhavens. De futuristische ‘speeltuin van Gerrit’ zocht alle tijd- en efficiencywinst die de containerisatie bood. .

Na zijn pensionering (1992) werd Wormmeester buitengewoon hoogleraar grootschalige transportsystemen aan de TU Delft, en vestigde zich als adviseur. College gaf hij weinig, maar hij was goud waard doordat hij volop fondsen en projecten regelde. Hij was van meet af aan betrokken bij de Betuweroute, de goederenspoorlijn die hij essentieel vond voor land, haven, Rotterdam en ECT – zonder onderscheid daartussen.

Met die Betuweroute ging van alles mis. De aanleg kostte uiteindelijk 4,7 miljard euro – niet terug te verdienen. Als voorman van de havenlobby en brein van de Betuweroute verscheen Wormmeester in 2004 voor de commissie-Duivesteyn, die het fiasco onderzocht. Daar gaf hij, op z’n 72ste verjaardag, nogmaals blijk van zijn visie. De spoorlijn was belangrijk voor het land, de overheid moet infrastructuur bekostigen, het bedrijfsleven betaalt niet mee aan onzekere projecten en de kostenoverschrijdingen zijn de schuld van politici die elke burgemeester langs de lijn tegemoetkwamen. Zijn advies tekende de Rotterdamse zakenman: „Ik hoop dat deze commissie Nederland niet opzadelt met nog meer bureaucratie en besluiteloosheid.”

De voormalig president-directeur van ECT overleed op 8 augustus, 78 jaar oud, na een kort ziekbed.

Hans Wammes

    • Hans Wammes