Jezus heeft niks meer te zoeken in het Vaticaan

Actiepriester Don Andrea Gallo is zo’n oude man die de jeugd oproept tot revolutie. Dag in dag uit rijdt de onverslijtbare geestelijke (83) met zijn secretaresse, een ex-verslaafde, en zijn chauffeur het land door om toespraken te houden in zalen en op pleinen.

In de auto van Genua naar Savona is hij op dreef. Met een sigaar tussen zijn lippen houdt hij een drie kwartier durende litanie tegen „die Duitse paus en zijn voorganger”. De zaligverklaring van Johannes Paulus II op 1 mei was „pure mediamarketing”. Een poging de diepe crisis waarin de Kerk zich bevindt toe te dekken. Volgens Don Gallo is het al zo ver dat Jezus niks meer te zoeken heeft in het Vaticaan.

De priester vangt in Genua verslaafden op en is uitgegroeid tot de hoop van Italiaanse katholieken die hun kerk trouw willen blijven, maar het Vaticaan niet meer kunnen volgen. Gallo treedt op in tv-shows en verwijt daarin de paus dat hij de armen in de steek heeft gelaten. Onder zijn naam verschenen meer dan tien boeken, waarvan hij zelf zegt: „Ik heb ze niet geschreven en niet gelezen. Ze lopen altijd met opnameapparatuur achter me aan.”

In zijn toespraken appelleert Don Gallo aan de normen en waarden van de Italianen die hun land na de Tweede Wereldoorlog opbouwden. Hij stelt zichzelf, als verzetsstrijder tegen de Duitsers, priester in de verslaafdenzorg en criticaster van het Vaticaan, ten voorbeeld. Hij wil zijn toehoorders eraan herinneren dat het in Italië niet altijd ieder voor zich was. Hij citeert daarvoor uit de Grondwet en uit kerkdocumenten van veertig jaar geleden, toen er nog een progressieve wind door de bisschoppelijke paleizen waaide.

Ondanks zijn harde kritiek op het Vaticaan wordt de opstandige priester gedoogd door de kerkelijke hiërarchie. De bisschoppen weten dat elke sanctie in zijn richting zich tegen hen keert. „Hier spreekt de laatste gek van een perifere parochie in het bisdom in Genua”, zegt Don Gallo in een zaaltje van een boekhandel. „Oud, moe en een beetje ziek. Dit is mijn schreeuw. Ik volg Jezus. Onze paus zegt hem ook te volgen. Maar hoe kan een paus zalig worden als hij de kinderen niet beschermt? En is het geen schande dat de bank van het Vaticaan moet worden vervolgd voor het witwassen van 23 miljoen euro?”

Nog altijd conditioneert het Vaticaan de politiek in Italië, weet de priester. Wetsvoorstellen voor samenlevingscontracten voor homoseksuelen sneuvelen in het parlement. Elke vorm van euthanasie of andere vormen van hulp bij levensbeëindiging bij terminaal zieken is verboden. Reageerbuisbevruchting is ingeperkt. De staat betaalt de salarissen van vele duizenden godsdienstleraren die de bisschoppen hebben aangesteld op lagere scholen. Een Italiaan draagt via de fiscus automatisch 8 promille van zijn inkomen af aan de Kerk als hij vergeet te melden dat hij dit niet wil. In totaal geeft de Italiaanse staat het Vaticaan jaarlijks 4 miljard euro aan subsidie.

„Het Vaticaan en de bisschoppenconferentie hebben de regering altijd gesteund in ruil voor geld, een behoudende ethische en familiepolitiek en om steun te ontvangen voor katholieke scholen. Ze zijn medeverantwoordelijk voor het feit dat Berlusconi acht van de laatste tien jaar heeft geregeerd”, zegt Don Gallo.

Het verbond tussen kerk en Berlusconi heeft de ontkerkelijking intussen niet kunnen stoppen. De geloofsovertuiging van de Italianen neemt af. „Men zegt dat men katholiek is, maar men zoekt de ontmoeting met God niet meer.” In Noord- Italië, waar Don Gallo predikt, gaat nog maar één op de tien katholieken elke zondag naar de mis.

De Kerk hoopt het tij te keren door de vereiste voorbereidingstermijn op de Heilige Communie uit te breiden van twee naar drie jaar. Kinderen moeten elke zaterdag naar catechisatie en zondag naar de mis. Een enorme claim op hun toch al spaarzame vrije tijd.

Maar wie thuisblijft, zo weten de ouders en de kinderen zelf, dreigt te worden buitengesloten. „Op die manier is de controle van de Kerk nog enorm”, zegt Don Gallo. Hij spreekt van „criminele indoctrinatie”. „Hoe kun je kinderen van acht, negen jaar dwingen om te biechten voordat ze hun communie doen? Ze hebben nog geen volledig ontwikkeld geweten, laat staan een volwassen schuldbesef.”

De priester blijft erbij: er is maar een oplossing voor Italië: revolutie. En dus roept hij zijn gehoor ook vanavond op tot een algemene staking. „Maar als ik dat roep, zeggen de mensen: ‘ik moet aan mijn familie denken. Ik heb geen tijd. Ik moet mijn baan verdedigen’.”