Help mij, ik wil waardig sterven

In de rubriek ‘Het laatste woord’ praten mensen over hun laatste levensfase.

Daaronder staat wekelijks een necrologie van een niet per se bekende persoon.

'Een nichtje kocht een huis en vond deze icoon op zolder. Ze vond er niks aan en dacht: die geef ik aan tante Corrie. Ik vind 'm prachtig, ik ben er heel blij mee.'

Ik vind mijn leven voltooid. Maar ik wil niet zelf uit het leven stappen. Ik wil het ethisch netjes doen, met hulp van een arts. Maar artsen zeggen dat ik niet voor euthanasie in aanmerking kom. Mijn lijden zou niet ondraaglijk zijn en ik ben niet ongeneeslijk ziek. Dus als ik het leven niet meer aankan, moet ik het heft in eigen hand nemen. Dat heb ik een klein jaar geleden gedaan. Ik heb toen medicijnen gespaard en alles in een keer ingenomen. Twee dagen ben ik min of meer buiten westen geweest, maar helaas kwam het einde toen niet.

„Ik zou het nu kunnen proberen door te stoppen met eten en drinken. Er schijnt zelfs een zogenaamd prettige manier te zijn met een zak over je hoofd en een buisje gas. Maar ik ga mezelf niet verhongeren of vergassen! Die tijd heb ik ook meegemaakt. Nee zeg, het idee!

„Ik ben 86 jaar. Ik heb een prachtig leven gehad. Maar nu heb ik de kracht niet meer om te leven zoals ik heb geleefd. Ik zit met allerlei onherstelbare dingen. Al sinds mijn 62-ste lijd ik aan osteoporose, botontkalking, waardoor ik altijd pijn heb. Ik heb een chronische darmziekte. Ik zie heel slecht: ik kan niet meer autorijden en alleen de koppen van de krant nog lezen. Ik heb borstkanker gehad. Bij de operatie zijn ook okselklieren weggehaald, wat blijvend ongemak geeft.

„Ik ben moe, verschrikkelijk moe. Ik zit met een ziekenhuisbed in m’n woonkamer en scharrel hier zo’n beetje rond. Zo heb ik nooit geleefd en zo wil ik mijn leven niet eindigen. Ik ben altijd een heel actief, nuchter en sociaal mens geweest. Ik ging er voortdurend op uit. Tot een jaar of drie geleden zwom ik nog regelmatig in de zee.

„Het keerpunt kwam twee jaar geleden. In een hotel in Eindhoven ben ik gevallen in de badkamer. Toen is een eindeloze geschiedenis begonnen van dokters, ziekenhuis, verpleeghuis, weer naar huis, weer naar het ziekenhuis.

„Jan en Alleman heeft naar me gekeken: huisartsen, orthopeed, de hoe-heet-ie … waterleidingdokter, zeg ik altijd: uroloog, geriater, psychiater. Eerst konden de dokters wekenlang niks vinden op röntgenfoto’s. Toch verging ik van de pijn. Uiteindelijk heeft een geriater een bekkenbreuk ontdekt.

„Toen heb ik tegen al die dokters gezegd: laten we d’r maar mee ophouden. Ik ben al een eind in de tachtig, het is mooi geweest. Dat is toch beter voor iedereen!? Ik heb m’n hele leven in ziekenhuizen gewerkt. Ik heb heel veel mensen verzorgd die aan het eind van hun Latijn waren. Ik heb gezien hoe vreselijk dat kan zijn en ook hoe mooi dat kan gaan. Ik heb m’n patiënten altijd zo veel mogelijk pijnvrij gehouden, ook al moest ik een dokter ervoor naar de keel vliegen. Nu ben ik zelf aan de beurt, vind ik. Al in 1987 liep ik met een euthanasieverklaring op zak, toen dat nog lang niet was geregeld in Nederland. Dus nu zeg ik: help me alsjeblieft, m’n leven is voltooid, over en uit.

„Toen ik dit aankaartte bij m’n huisarts zei hij: volgens de criteria van de wet komt u niet in aanmerking voor euthanasie, dus ik kan er niet aan meewerken. Wel heeft hij gezorgd dat er drie SCEN-artsen bij me langskwamen, maar ook die vonden dat ik geen euthanasiegeval ben. Er is een psychiater op me afgestuurd. Maar ik ben helemaal niet depressief. Ik kan nog genieten van contact met mensen en van kunst. Het nieuws op televisie raakt me nog. Alleen: ik heb de energie niet meer om te leven en ik vraag hulp om ermee te kunnen stoppen. Is dat zo gek?

„Een tijdje geleden zat ik op tv naar een discussieprogramma van Cees Grimbergen te kijken. Het ging over vergrijzing en dure zorg. Ik werd echt kwaad van wat allerlei mensen daar zeiden. Ik heb toen een brief naar Cees gestuurd. Hoezo duur? Er zijn een heleboel mensen, zoals ik, die het leven niet meer aankunnen en toch door dokters eindeloos aan de praat worden gehouden, of niet worden geholpen om op een waardige manier te sterven.

„Afgelopen zaterdag heeft Cees een programma gemaakt over mij en over mensen die hun leven voltooid vinden. Prachtige reacties heb ik afgelopen week gekregen. Maar er is geen arts geweest is me schreef: ik kan u helpen.

„Het lijkt alsof God me aan het einde van m’n leven nog een missie geeft. Euthanasie is in Nederland keurig geregeld. De volgende stap is dat ook mensen zoals ik kunnen worden geholpen. Als mijn toestand daaraan kan bijdragen, dan is al m’n ellende van de afgelopen twee jaar niet voor niks geweest.

„Inmiddels heb ik wel een naam van een dokter ergens in Nederland die mensen zoals ik schijnt te helpen. Een oud-collega gaf me deze tip. Hij hielp iemand uit haar kennissenkring. Ik hoop zo dat die dokter iets voor me kan doen.”

Tekst & foto’s Gijsbert van Es

Twitter: #hetlaatstewoord

    • Gijsbert van Es