Gasleidingen verbrokkelen

Nederland ligt vol met broze gietijzeren gasleidingen en die vormen volgens de Onderzoeksraad voor de Veiligheid een groot gevaar.

Volgens de een staat het Nederlandse distributienet op springen, maar volgens de regering heeft Nederland het veiligste gasnet van Europa.

Tjibbe Joustra, voorzitter van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid sloeg vrijdag in De Telegraaf alarm over de staat van het gasnet. „Die zogeheten grijze leidingen van gietijzer zijn reden voor grote zorg”, aldus Joustra. „Het materiaal is niet bestand tegen extreme belasting en zware trillingen. In totaal gaat het om 10.000 kilometer van ons distributienet.”

De nieuwe voorzitter, Joustra volgde in februari Pieter van Vollenhoven op, wijst op de kwetsbaarheid van dit soort leidingen onder bouwlocaties en plekken waar de verkeersdrukte sterk is toegenomen. „Kijk alleen naar de aanleg van de Noord/Zuidlijn in Amsterdam. Heel veel trillingen en zware belasting op die kwetsbare leidingen.”

De Raad beklaagt zich over het feit dat de overheid eerder gedane aanbevelingen „niet of nauwelijks” heeft opgevolgd. In 2009 bracht de Raad een gedetailleerd onderzoeksrapport uit naar aanleiding van een gasexplosie in 2008 in de Haarlemmer Houttuinen in Amsterdam. Daarin staat dat de broze grijs gietijzeren leidingen dringend aanvervanging toe zijn. De Raad roept netbeheerder Liander op tot „versnelde sanering”. Van de 10.000 kilometer zou inmiddels slechts 500 zijn vervangen.

Minister Verhagen (CDA) van Economische Zaken reageerde vrijdag dat het Nederlandse gasnet een van de veiligste is van Europa. Hij beloofde dat de verouderde gietijzeren leidingen onder woonwijken en plaatsen met veel bouwactiviteiten binnen vijf jaar vervangen zullen zijn. In de tussentijd wordt de veiligheid volgens de minister „zeer duidelijk” in de gaten gehouden. Hij zei de beheerder van de leidingen (Liander) te zullen houden aan eerder gemaakte afspraken om de leidingen binnen vijf jaar te vervangen.

Vanaf ongeveer 1900 tot in de jaren zeventig werd het grijze gietijzer gebruikt voor gasleidingen. Het rapport uit 2009 van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid laat zien dat het gietijzer met de tijd bros wordt en bij druk van boven gemakkelijk breekt, met explosies als gevolg. Dat levert volgens de Raad een „onbeheersbaar risico voor burgers”. Zij wijst erop dat de burger niet kan kiezen wie het gasnet beheert dat voor zijn huis ligt en noemt dat „een bekend structureel, aanwezig veiligheidstekort”.