Amerikaan bespaart op zijn zorgen met de kortingsbon

Amerikanen met geldzorgen consumeren niet minder. Ze zoeken redding in de kortingsbon. Kranten worden gestolen om de coupons.

De kinderkamer is al opgeofferd, en een deel van de keuken. J’aime Kirlew heeft ruimte nodig in haar huis, ten noorden van Washington. Ze moet haar kortingsbonnen in tientallen stapeltjes organiseren. En ze heeft ruimte nodig om de spullen op te slaan die ze koopt.

De 34-jarige J’aime (spreek uit: Jamie) Kirlew is moeder van drie kinderen, parttime juridisch adviseur, maar boven alles koopjesjager. Haar man had een goed inkomen als manager bij een schoonmaakbedrijf, maar hij verloor in 2009 zijn baan. Kirlew werkte niet genoeg om de kosten van het huishouden te dragen, en begon coupons te verzamelen.

Kirlew bladert dagelijks dag door vijf kranten, het liefst zondagskranten, en knipt vele honderden kortingsbonnen uit die iedere dag ongevraagd in de brievenbus vallen. Afrekenen bij de kassa kost haar gemiddeld een half uur. „Deze week sloeg ik mijn slag bij de lokale supermarkt”, zegt Kirlew. „De winkel gaf kortingsbonnen uit voor levensmiddelen, én bonnen die de waarde van de kortingsbonnen nog eens verdubbelden. Ik heb voor 350 dollar pasta, pindakaas, toiletpapier en frisdrank gekocht, en maar 35 dollar betaald.”

J’aime Kirlew is een rolmodel van haar tijd. Ze heeft het niet breed, net als zoveel Amerikanen. Sinds de economische crisis heeft ze geldzorgen. Maar ze wil spullen blijven kopen, en weigert concessies te doen in haar uitgavenpatroon.

Kirlew trad op in de goed bekeken realityserie Extreme couponing van kabelzender TLC, die nu zijn tweede seizoen ingaat. Onvermoeibaar raast ze daarin langs de schappen van supermarkten en drogisten, een klembord met bonnen in de hand. Kirlew geeft cursussen, waar alleenstaande vaders en moeders op afkomen, maar ook bemiddelde tweeverdieners.

Coupons knippen en uitgeven werd pas echt een nationale hobby in de VS rond het begin van de kredietcrisis in 2008. In drie jaar tijd steeg het percentage Amerikanen dat regelmatig coupons gebruikt van 63 naar 78, aldus de brancheorganisatie van reclamebedrijven NCH. In 2010 werden ruim driehonderd miljard bonnen verspreid over het land. Couponing – met bonnen zo veel mogelijk korting krijgen – is een bestaand werkwoord. De politie in Arkansas hield onlangs een vrouw aan die 185 exemplaren van een lokale zondagskrant had gestolen. Het was haar om de bonnen te doen. In Alabama is de diefstal van kranten dit jaar met 30 procent gestegen.

Couponing weerspiegelt de onzekerheid van Amerikanen over de economie, zegt Christopher Carroll, hoogleraar Economie aan de Johns Hopkins Universiteit in Washington. „Consumenten willen greep krijgen op hun uitgaven.” Het consumentenvertrouwen is buitengewoon laag. De werkloosheid die boven de 9 procent blijft helpt niet mee, net als het politieke geworstel over het schuldenplafond, het verlies van de AAA-status bij kredietbeoordelaar S&P en chaos op de effectenbeurzen. „Huishoudens hebben crisis na crisis gehad. Sommigen sparen, anderen knippen coupons.”

De boodschap van de honderden coupons die Amerikanen elke dag in hun brievenbus krijgen, is niet dat er gespaard moet worden. Er moet juist uitgegeven worden, hooguit bewuster. Dat krijgen Amerikanen ook van hun leiders te horen. President Barack Obama probeert met dit verhaal het vertrouwen in de economie te herstellen. Hij maakte deze week een bustour door het landelijke Midden-Westen, om met kiezers te praten over de Amerikaanse economie. In een fabriek in Illinois beweerde hij dat de financiële huishouding in Washington niet wezenlijk verschilt van een huishoudboekje. „Toen Michelle en ik net kinderen hadden, hadden we het niet breed. Dan moet je keuzes maken. We zeiden tegen elkaar: we snijden niet in de schoolkosten van de kinderen of andere dingen die we belangrijk vinden.”

De impasse over de staatsschuld was volgens Obama volledig de schuld van de politieke verlamming in Washington, waardoor noodzakelijke besluiten niet konden worden genomen. Nu een commissie van Democraten en Republikeinen gaat zoeken naar besparingen in de overheidsuitgaven, kan de crisis volgens Obama opgelost worden. Consumenten moeten in de tussentijd blijven uitgeven. Obama kondigde daarom belastingverlagingen aan, die hij binnenkort concreet zal maken. „Als er geld is voor gezinnen, gaan ze producten kopen. Dat betekent dat bedrijven gaan produceren, mensen weer aan het werk gaan en de economie weer gaat draaien.”

J’aime Kirlew zegt dat het slechte economische klimaat consumenten ook kansen biedt. „Het is niet erg om uit te geven, als je het maar slim doet. Wij eten de lekkerste pindakaas en wassen ons haar met de beste shampoo.” Per maand bespaart Kirlew naar eigen zeggen duizend dollar met haar kortingsbonnen. Gemiddeld besteedt ze nog maar twee- tot driehonderd dollar per maand aan boodschappen. „Coupons knippen kost veel tijd, maar anders had ik misschien thuis op de bank gezeten.”

Ze lacht om vrienden die zeggen dat de winst die uit kortingsbonnen te behalen valt, futiel is vergeleken met de moeite die het kost om alles bij te houden. En om economen die uitleggen dat de korting op het ene product de prijs van het andere product juist hoog houdt. „Bonnen zijn geld, als je ze maar slim inzet. Mijn les aan cursisten is: ja, er is een economische crisis. Ja, er is werkloosheid. Maar ook de slachtoffers van de recessie kunnen iets overhouden, zolang ze maar de mogelijkheden zien.”

Dit is de eerste bijdrage van Guus Valk als correspondent in de VS.

    • Guus Valk