Zoekmachine Baidu moet oppassen

Baidu moet op z’n tellen passen. In een reeks rapporten van de Chinese staatstelevisie wordt de Chinese zoekmachine beticht van bedenkelijke bedrijfspraktijken en het verzuim om zijn bulletin boards te ontdoen van ‘laster’. De beschuldigingen kunnen het product zijn van professionele jaloezie, een ‘samenzwering’ van regeringswege, of domweg op de consument gerichte onderzoeksjournalistiek. Maar ze herinneren beleggers aan het risico dat inherent is aan de dotcom-superstars van China.

Baidu groeit snel – des te sneller nadat de Amerikaanse concurrent Google het veld ruimde wegens overheidscensuur. De omzet is het afgelopen kwartaal op jaarbasis met 78 procent gestegen. De suggestie dat het personeel van Baidu heeft geholpen via zijn pagina’s valse vliegtuigtickets en medicijnen te verkopen is ernstig, maar niet verrassend voor een bedrijf dat zo snel groeit. Baidu had al een campagne gelanceerd om deze oplichters te weren.

De grote vraag is of CCTV heeft gehandeld op instigatie van de autoriteiten. Gezien de moeizame relatie van China met het internet en de vrijheid van meningsuiting is dat zeker mogelijk – maar wel onwaarschijnlijk. Als er al een verborgen motief achter de berichtgeving schuilt, zou dat wel eens meer te maken kunnen hebben met de eigen ambities van CCTV op het gebied van internetzoekopdrachten.

Maar als de verontwaardiging onder consumenten toeneemt, is er een risico dat de regering tussenbeide zal komen met regelgeving, of erger. De spanningen rond het web zijn al hoog opgelopen, nu de staat probeert bloeiende ‘microblogs’ als Sina’s Weibo onder controle te brengen. Die site bracht het nieuws over de fatale treinbotsing op 23 juli als eerste, en was ook een belangrijk forum voor de daaropvolgende uitingen van onvrede. Politici kiezen er misschien voor om dit soort zaken eerst de kop in te drukken en dan pas vragen te stellen.

Baidu heeft bovendien een achilleshiel. Net als andere Chinese dotcoms met buitenlandse beleggers heeft het bedrijf de beperkingen voor buitenlandse eigenaren omzeild via een ongebruikelijke structuur, die de aandeelhouders contractuele rechten geeft op zijn licenties, maar niet de directe zeggenschap. Deze structuur is nog niet op de proef gesteld, maar de regering kan hem alsnog onwettig verklaren, zoals het bedrijf in zijn documentatie erkent.

De aandelenkoers duidt niet op veel grote zorgen. Hoewel de koers met 9 procent is gedaald sinds de berichtgeving door CCTV, is hij in 2011 tot nu toe met ruim 40 procent gestegen. Maar de aanval van CCTV moet beleggers in Baidu doen beseffen dat hun superrendement gepaard gaat met heel wat politieke onzekerheid.

John Foley

Vertaling Menno Grootveld

    • John Foley