Vertrek Anna Hazare uit gevangenis wordt triomf

Vanmorgen verliet Anna Hazare (73) de gevangenis in Delhi. Hij mag twee weken in vrijheid zijn hongerstaking tegen corruptie voorzetten. Ook rijken juichen voor hem.

Het is een vrolijke boel voor de Tihar-gevangenis in Delhi. „Vande Mataram”, scandeert een groep scholieren: „Ik buig het hoofd naar u, Moeder (India)”. Anderen zwaaien met vlaggetjes, delen water uit en houden pamfletten omhoog. „Ik ben Anna” staat erop.

Iedereen hier is Anna vandaag. Anna Hazare, de 73-jarige activist uit een dorpje in Maharashtra die India in zijn ban houdt met een hongerstaking tegen corruptie. Drie dagen terug zette de politie hem gevangen.

Een opgewonden man die niet kan spreken, schrijft zijn boodschap op een velletje. „Corruptie gedijt in vrijheid. Rechtschapenheid zit achter tralies. Dit is India!” Een politieagent kijkt ongemakkelijk om zich heen. Honderden camera’s, sommige op de daken van omliggende huizen, registeren de beelden gewillig.

Eigenlijk was Anna Hazare gisteren al vrijgelaten. Hij sprak met de regering af dat hij ten minste twee weken in vrijheid zijn hongerstaking voortzet – in plaats drie weken zoals voorzien. Hij mag een tent bewonen op Ramlila Maidan, een groot veld in het centrum van Delhi.

Maar gisteren was zijn nieuwe onderkomen nog een modderpoel, niet geschikt om duizenden sympathisanten te ontvangen. Daarom bleef Hazare liever nog een nachtje in de gevangenis. Pas vanochtend vertrok hij. Het werd triomftocht. Zwaaiend naar een juichende menigte, stapte hij in een laadbak van een jeep, door helpers met paraplu’s beschermd tegen de moessonregen. Achter hem vormde zich een stoet van fietsen, jeeps en auto’s met vlaggende aanhangers.

Vandaag gaat Hazares kruistocht een nieuwe fase in. De afgelopen dagen gingen overal in India tienduizenden spontaan de straat op, uit woede over Hazares arrestatie. Honderden miljoenen armen kennen het gevoel van uitbuiting door corruptie al hun hele leven. Maar nu lopen jongeren uit de steden en de opkomende middenklasse voorop.

Zoals student S.C. Tiwari, die ook naar de gevangenis gekomen is. Hij denkt niet dat hij zelf met Hazare in hongerstaking gaat. Maar de strijd tegen corruptie steunt hij. Er is nog een reden waarom hij hier is. „Anna Hazare is de Mahatma Gandhi van onze tijd. De vrijheidsstrijd (tegen de Britse kolonisators) ken ik alleen van overleving. Ik heb het gevoel dat ik mijn hele leven spijt zal hebben, als ik er deze keer niet bij ben geweest”, zegt hij. Zijn vader, hoogleraar aan de universiteit, denkt er net zo over. Die protesteerde eergisteren al tegen het opsluiten van Hazare.

Ook ondernemers zijn boos. „Het anti-corruptie sentiment is geen fluistering. Het is een schreeuw”, twitterde topman Anand Mahindra van het gelijknamige concern. „De regering heeft de hartslag van de natie verkeerd geïnterpreteerd. Anna Hazare staat voor een zeer belangrijke zaak”, zei oprichtster Kiran Mazumdar Shaw van Biocon. Volgens topman Kishore Biyani van de detailhandelsketen Future heeft India „onze waarden, moraliteit en integriteit” verloren.

Hazare heeft al bereikt dat de hele oppositie, van extreemrechts tot communisten uit West-Bengalen, een gelegenheidsfront vormt tegen de regerende Congrespartij. Die is zo in verwarring dat woordvoerders de aanleiding tot Hazares arrestatie verdraaien: ze beschuldigen hindoefundamentalisten en de VS ervan achter de anticorruptie-campagne te zitten.

Maar de oppositionele eengezindheid betekent niet dat de steun voor Hazare onvoorwaardelijk is. Eerder deze week zei premier Manmohan Singh dat over wetten niet op straat, maar in het parlement moet worden beslist. Hij waarschuwde voor „ernstige consequenties” voor India’s parlementaire democratie. Daarmee zijn alle partijen het eens. Ondanks hun steun aan Hazare willen zij de politieke regie niet verliezen.

Parlementaire bespiegelingen voeren niet de boventoon voor de Tihargevangenis. „De regering bedondert ons”, zegt bouwvakker Anil Sharma. „De regering moet de dienaar van het volk zijn, niet haar meester”. „Wat in Egypte is gebeurd, zal ook hier gebeuren”, zegt iemand onder instemmend geknik. „Manmohan Singh wacht hetzelfde lot als Mubarak”.

Zakenman Satish Chugh spuwt zijn gal over de Congrespartij. „Zestig jaar lang heeft de Nehru-Gandhi-dynastie het land bestuurd als haar eigendom. In naam zijn we een democratie, maar alle politici zijn corrupt.” „We hebben vijfduizend jaar beschaving. We willen niet langer worden bestuurd door een buitenlander”, zegt hij ook, verwijzend naar de in Italië geboren Sonia Gandhi, leider van de Congrespartij. En haar zoon Rahul, haar gedoodverfde opvolger? „Premier Rahul, een lachertje”, staat op een papier dat iemand zwijgend voor zich houdt.

    • Wim Brummelman