Verschillen binnen seksen groter dan tussen seksen

Het artikel had niet op een toepasselijker moment kunnen verschijnen. Maandag stelde Wim Kuiper van de Besturenraad, de belangenorganisatie van christelijke scholen, voor om jongens en meisjes bepaalde lessen apart te laten volgen. Dat zou goed zijn vanwege sekseverschillen in de hersenontwikkeling, waardoor jongens en meisjes verschillend zouden leren. Minister Van Bijsterveldt (Onderwijs, CDA) zei het idee te willen onderzoeken. Gisteren gaf het wetenschappelijke tijdschrift Sex Roles een uitvoerig overzichtsartikel vrij van de Amerikaanse neurowetenschapper Lise Eliot, waarin alle argumenten om jongens en meisjes apart te laten leren omdat hun hersenen zouden verschillen, systematisch worden ontkracht.

Volgens Eliot (Chicago Medical School) misbruiken voorstanders van aparte lessen een klein aantal onderzoeken om hun mening te ondersteunen – onderzoeken die meestal niet eens vertaald kunnen worden naar schoolsituaties, bijvoorbeeld omdat ze gedaan zijn bij volwassenen (en die hebben pas écht andere hersenen dan jongetjes en meisjes) of bij ratten (die niet alleen nóg meer van mensenkinderen verschillen, maar waar juist vrouwtjes gemiddeld de actievere, minder angstige sekse zijn).

Bovendien, schrijft Eliot, geven de losse studies die sommige onderwijsdeskundigen graag citeren geen representatief beeld van de stand van zaken in de wetenschap. In werkelijkheid zijn de verschillen binnen de seksen over het algemeen veel groter dan de verschillen tussen de seksen.

Enkele voorbeelden: het heeft geen zin om lief en zacht te praten tegen meisjes en harder en kortaf tegen jongens, zoals sommige mensen voorstellen – als er al verschillen zijn, zijn het juist de jongetjes die (iets) schrikachtiger en prikkelbaarder zijn. En meisjes gebruiken ook niet beide hersenhelften tegelijk voor taal en jongens maar één – zoiets bleek uit één studie onder 38 volwassenen uit 1995 die The New York Times haalde, maar een meta-analyse uit 2008 met 1.536 proefpersonen laat geen verschil zien. Testosteron en oestrogeen vergroten de sex drive wel, maar beïnvloeden ruimtelijke vermogens of taalvaardigheid niet. Ja, meisjes lezen gemiddeld iets eerder dan jongens, maar de overlap tussen de seksen is te groot om daar in de praktijk iets mee te kunnen.

Er is al met al geen enkel wetenschappelijk bewijs voor het idee dat seksescheiding in het onderwijs goed zou zijn. Sterker: volgens Eliot werkt het seksestereotypering in de hand. Als je leraren, ouders én kinderen steeds vertelt dat jongens ‘nu eenmaal’ niet van lezen houden en meisjes niet van wiskunde, worden zulke ideeën een self-fulfilling prophecy.

    • Ellen de Bruin