'Stalin die bedelt om geld! Geweldig, toch?'

Wat staat er in de boekenkast van bekende namen uit de wereld van de economie? Advocaat Willem Koops is dol op Horatio Nelson. „Prachtig! Wat een man.”

Nederland, Den Haag 17-08-2011. Portret van Willem Koops, vastgoedfraude advocaat. Foto: Andreas Terlaak Andreas Terlaak

Of de fotograaf een dag later kan komen. Niet? Het moet. Echt. Hij heeft zeker een dag nodig om de studeerkamer op te ruimen. De spullen van de kampeervakantie in Engeland liggen er nog. Oh ja, die vakantie heeft hem wel weer een nieuw boek opgeleverd. Advocaat Willem Koops (37) loopt naar zijn boekenkast. Hij vist er een blauw boek uit. Scott and Amundsen.

Hij reed met zijn gezin langs Portsmouth. Ja, toen moest hij wel kijken bij het vlaggenschip van Horatio Nelson. Geweldige vent. Daar heeft hij prachtige boeken over gelezen. Een Engelse zeeheld, maar altijd zeeziek bizar genoeg. Verloor een oog, hand, liep malaria op. Zei hij hand? Het was zelfs zijn hele arm. Nou ja, die Nelson werd dus uiteindelijk geraakt door een scherpschutter tijdens de beroemde slag om Trafalgar, tegen de Fransen en Spanjaarden. Stervende gaf hij zijn laatste bevelen en zag hij hoe ze de slag wonnen. Precies op het moment dat de Fransen en Spanjaarden zich overgaven, ging ook de zon onder. Prachtig, toch? Wat een man.

Goed, maar hij ging dus het schip van Nelson bekijken. En toen zag hij op de scheepswerf in Portsmouth een standbeeld van Robert Falcon Scott. Die Scott ontdekte in 1912 de Zuidpool. Maar ja, ene Noor Roald Amundsen kwam twee weken eerder aan. Eigenlijk ontdekte die Scott dus helemaal niet de Zuidpool.

Bij het standbeeld van Scott zag hij een hond aan zijn voeten liggen. Is dat nou niet ironisch? Dat was precies het probleem van zijn expeditie. Hij had niet genoeg honden. Daardoor was hij niet op tijd terug bij het basiskamp. Dood. En dan ligt er een hond aan de voet zijn de sokkel. Tja.

Dat soort mannen, daar heeft hij bewondering voor. De achteloosheid ten opzichte van hun eigen sterfelijkheid. Dat zijn moedige mensen. Waarom? Mensen die onsympathieke standpunten durven in te nemen. Had hij al verteld dat die Nelson daarom ook vaak ruzie met zijn meerderen had? Geweldig. Hij leest ook graag over totalitaire regimes. En vooral hoe ze ten val werden gebracht. De strijd, het compromisloze conflict. De Amerikaanse burgeroorlog, fascineert hem ook vreselijk.

Dit is ook zo’n mooi boek, Stalin, The court of the red tsar. Geschreven door Simon Sebag Montefiore, een voormalig bankier van HSBC die gestationeerd was in Georgië. Hij kreeg als eerste westerling toegang tot de archieven van Georgië waar Stalin was opgegroeid en later ook tot de archieven van het Kremlin.

Zo’n inspirerend boek. Wat hem opviel was het volkomen ontbreken van corruptie in de begintijd. Dat pure idealisme. Geen persoonlijk gewin. Iedereen verdiende hetzelfde. In het boek zitten briefjes van Stalin waarin hij bedelt om een paar roebel bij partijgenoten omdat hij die avond mensen moet ontvangen. Stalin, de massamoordenaar die bedelt om geld?

Charles Dickens, die moet hij zeker nog noemen. Bleak House, een felle aanval op het systeem van rechtspleging over erfeniskwesties. Fantastisch boek. Zo’n Dickens, die zou hij graag een briefje schrijven. Dank voor uw boeken. Ik heb er veel plezier aan gehad en ze hebben tot nieuwe inzichten geleid.

Of hij wel eens een boek leest speciaal als advocaat? Nee, hij leest alles gewoon als Willem. En dan gebruikt hij wel eens iets als advocaat, want dat is hij nou eenmaal. Dan leest hij een verhaal met een mooie karakterontwikkeling. Dan is dat bruikbaar bij het schrijven van een pleidooi, bijvoorbeeld om te beschrijven hoe iemand tot zijn daad kwam.

Nog één boek dan, zijn dierbaarste boek. De allereerste druk van de geschiedenis van het wetboek van strafrecht uit 1881. Een vriend wilde hem dat geven toen hij nog bezig was met zijn studie. Maar het was te duur. Toen gaf hij eens een feestje, had die vriend achter zijn rug om zijn vrienden benaderd. Kreeg hij het toch. Hier, artikel 310, over diefstal. Boete? 60 gulden. Het mooiste is dan de toelichting. Hoe dachten de Tweede Kamerleden er op 4 november 1880 over? Kijk, dat is gaaf.

    • Tom Kreling