Misplaatste soloactie Finland

De beurzen in Azië en Europa kelderden vandaag weer. Amerika volgt vanavond misschien. Gisteren was dat ook al het geval. „De verliesreeks radicaliseert”, schreef een Duitse krant vanochtend.

Dat is niet gek. De economie in de grootste industriemachten van de wereld, de Verenigde Staten en de Europese Unie, stagneert. Drie jaar na de particulierebankencrisis dreigen de staatsschuldencrises nu uit te monden in een recessie. Met mondiale gevolgen, omdat opkomende machten als China, India en Brazilië anno 2011 nog niet sterk genoeg zijn om de rest op sleeptouw te nemen. Nog nooit was goud zo duur.

Maar in Europa heeft deze radicalisering van de markten nog een extra zetje gekregen, toen gisteren in brede kring bekend werd dat de eurostaten Finland en Griekenland onderhandelen over een aparte en onderhandse waarborg voor de Finse bijdrage aan het reddingsfonds van 109 miljard euro voor Griekenland. Als de Grieken hun schulden niet kunnen aflossen, kan Finland beslag leggen op een substantieel deel van zijn aandeel van 1,4 miljard euro, omdat dit als waarborgsom apart is gezet.

De mogelijkheid om, geheel buiten het collectief van de eurozone om, bilaterale akkoordjes te sluiten, is door de regeringsleiders bij het spoedberaad van 21 juli zwart op wit vastgelegd. Het kan dus geen verrassing zijn dat de Finse centrum-linkse regering, die bestaat bij de gratie van de anti-Europese Ware Finnen, dit muizengaatje opzocht.

Maar het was gisteren wel een verrassing voor veel parlementariërs, ook in Nederland waar deze week net twee dagen was gedebatteerd. Binnen de kortste keren stond het hele noodpakket weer ter discussie. Want waarom zou Nederland, in het voetspoor van Slowakije, Slovenië en Oostenrijk die het Finse voorbeeld nu volgen, geen waarborgen eisen? Wat bedoeld was als handreiking aan de rijkere landen om eenheid te creëren, draait nu uit op verdeeldheid en dus tot schade voor de euro.

Minister De Jager (Financiën, CDA) probeerde het rumoer te sussen met de mededeling dat de details van het hulpprogramma nog moeten worden uitgewerkt en dat parlementaire besluitvorming zal volgen. Waarna het kabinet alsnog een claim in Athene kan deponeren.

Deze redenering is te volgen. Maar ze gaat voorbij aan de kern van de zaak. De steun voor Griekenland en, onverhoopt, andere lidstaten is per definitie een collectief plan van de hele eurozone. Dat kan niet door een, twee, drie of meer landen worden doorkruist, hoe weinig miljarden ze ook inleggen vergeleken bij economische grootmachten als Duitsland en Frankrijk. Het is óf één pakket om de euro overeind te houden óf geen pakket en afwachten wat gaat komen. Als lidstaten met bilateraaltjes hun risico’s gaan afdekken, is er geen plan meer en is alles denkbaar.

Daarom is het ondenkbaar dat de Finse variant wordt gehonoreerd.