Márquez

Boeken zijn de weg naar de toekomst leren Chinese schoolkinderen. Misschien dat daarom de autobiografie van de Chinese televisiepresentatrice, onderneemster, mediabaronesse Yan Lan al wekenlang nummer 1 staat op de Chinese bestsellerlijst voor non-fictie. Het is het verhaal van een studente Engels die op eigen kracht een van de rijkste vrouwen van China werd.

Of ook Gabriel García Márquez China de weg naar de toekomst kan wijzen, is minder duidelijk. Dat hij de fictielijst aanvoert met het voor het eerst in het Chinees vertaalde Honderd Jaar Eenzaamheid zegt iets over de literaire smaak en de toenemende beschikbaarheid van wereldliteratuur in het Chinees.

Dergelijke lijstjes, afkomstig van het staatspersbureau Xinhua, hebben betrekkelijke waarde. Hier zijn de stedelijke en regionale smaakverschillen erg groot. Bovendien worden de groeiende verkopen van webliteratuur en illegale literatuur uiteraard niet in kaart gebracht door de officiële statistici.

Volgens Weibo, een soort Twitter, en een niet-representatieve rondvraag op internet doet Shengshi Zhongguo 2013, dat in het Engels als The Fat Years zal verschijnen, van Chan Koon-chung het goed. Zijn in het Kantonees geschreven roman, die hij zelf vertaalde in het Mandarijn, gaat over de Orwelliaanse toekomst die hij voor China voorspelt. Het succes van dat boek is, behalve de inhoud, interessant. Het is een nieuw teken dat het grijze en ondergrondse boekencircuit belangrijker aan het worden is dan de streng gecontroleerde boekhandels en uitgeverijen. Internet biedt de mogelijkheid verboden boeken, waaronder vertalingen van buitenlandse uitgaven, aan te schaffen, te herdrukken en door te verkopen.

Terug naar de officiële lijstjes. Na Yan Lan scoort tv-presentator Cai Kangyong hoog. Zijn boek gaat over zijn leven als ster en homoseksueel. Deze twee beroemde Chinezen worden gevolgd door een dagboek van een onderwijsspecialist en een boek van journalist Shi Hanbing over de grote economische en politieke trends in China en de buitenwereld. De topvijf wordt afgesloten met een Taiwanees cartoonboek over drie broers die door middel van overvallen op andere criminelen zelfmoord proberen te plegen.

Ook Wolf Totem, bekroond met de Man Asian Literary Prize in 2007, doet het nog altijd zeer goed. Het ook in Europa veelgelezen boek van Jiang Rong gaat over de gewelddadige, agrarische collectivisatie van Binnen-Mongolië en over de uitroeiing van de wolven. Ook Wolf Totem 2 is populair, hoewel het om een illegaal namaakboek gaat van een derde rangsschrijver die titel, thema en verhaallijn van Jiang Rong heeft geplagieerd.

Reisromans, SF en romans met draken, ridders en magie gevulde werelden complementeren de Chinese fictie-top-5.

Oscar Garschagen