Ik maak plaats voor spontaniteit

DJ Isis organiseert de komende weken het Magneetfestival.

Op haar vijftiende feestte ze voor het eerst in Amsterdam – nu is ze er nachtburgemeester.

Een ouder vriendje, radio-uitzendingen van de VPRO met acid house, het achtuurjournaal dat aandacht besteedt aan de opening van de nu legendarische discotheek RoXY: Isis van der Wel (36) kon begin jaren negentig niet wachten tot ze zich in het Amsterdamse nachtleven mocht storten. „Er stonden daar hele rijen interessante mensen voor de deur, ik zag ze en dacht: daar moet ik ook naartoe. Wonder boven wonder stond ik er op mijn vijftiende. En het was echt geen kinderclub.”

Het was allemaal nieuw, toen. Inmiddels is dance alweer twee decennia mainstream – zelfs de premier stond afgelopen zomer op Dance Valley. Isis zelf is al ruim twintig jaar een begrip: de kersverse moeder is veelgevraagd dj, organiseert evenementen en is nachtburgemeester van Amsterdam. De komende weken leidt ze op de Oostpunt, een zandvlakte in Amsterdam-Noord, het Magneetfestival.

Die VPRO-uitzendingen met house waren nog iets voor een select publiek geweest, maar niet veel later maakte ook de rest van Nederland kennis met de scene. De VARA zond in 1992 een groots aangekondigde reportage uit over het Amsterdamse nachtleven. Dat programma lanceerde niet alleen house, maar helemaal toevallig ook de toen zestienjarige Isis. De camera volgt haar terwijl ze zich thuis in Warmond opmaakt voor een avond stappen in Amsterdam. Eerst naar de Melkweg en daarna, vanaf vijf uur ’s ochtends, een illegaal feest in de buurt van station Sloterdijk.

Kun je je die uitzending nog herinneren?

„Ja, dat weet ik nog wel. Haha. Heel Nederland wist toen waar al die kinderen toch naar luisterden. Je kunt je voorstellen wat er daarna met mij gebeurde: ik ging zelf ook professioneel draaien en was ineens een soort ‘mevrouw house’ geworden.”

In de uitzending zit een kort gesprek tussen jou en je vader. Hij vraagt zich af of al dat feesten niet een beetje ‘dansen op de vulkaan’ is. Jouw tegenwerping was dat nihilisme niets met house, maar veel meer met jouw generatie te maken had.

„Dat kan ik me niet meer precies herinneren. Ik weet nog wel dat ik vroeg: moet ik me dan de hele nacht met Afrika gaan bezighouden? Dat was toen nogal een ding. Maar alleen om even duidelijk te maken dat het bij ons thuis normaal was om mee te denken over de wereld, en je bezig te houden met anderen. Mijn vader zette destijds een kanttekening bij het idee van alleen maar ‘erop los leven’.”

Je leek je duidelijk thuis te voelen tussen de mensen die erop los leefden. Je hoorde bij de ‘rare mensen’ zei je.

„Zei ik dat? Wat grappig. Ik heb later in mijn leven wel geprobeerd heel erg normaal te zijn. Laatst zei iemand nog tegen me: waarom doe je zo krampachtig je best om normaal te zijn? Toen dacht ik: verdomd ik mag gewoon mezelf zijn, ik hoef me niet te conformeren aan de middelmaat. Dat is uiteindelijk toch een heel saaie zone waar je eigenlijk per definitie het nakijken hebt. Ik heb het losgelaten, wanneer je echt trouw bent aan jezelf, dan bloei je als nooit tevoren.”

Kun je dat uitleggen?

„Nou, als je ouder bent, van een kind bedoel ik, dan heb je hoe dan ook minder tijd. Je gaat bewuster keuzes maken. Ik kan me nog herinneren dat ‘bewust leven’ een nieuwe term was. Ik denk, of hoop, dat mensen steeds meer gaan nadenken over wat ze met hun tijd doen, waar ze hun geld en energie in stoppen en wat voor gevolgen dat dan weer heeft.”

En wat wordt dan belangrijk?

„Iedereen heeft andere dingen die hij of zij belangrijk vindt in het leven, maar ikzelf vind het heel belangrijk dat de dingen die ik doe zo min mogelijk schade voor mezelf, anderen en de planeet tot gevolg hebben. Sterker nog, ik wil dat de dingen die ik doe de wereld beter maken. Ik weet dat je als individu invloed uit kunt oefenen, en daar hoef je echt niet bekend voor te zijn.”

Hoe probeer je dat zelf te doen?

„Mensen veranderen doorgaans niet wanneer ze geen beter alternatief hebben gezien. Om de wereld te verbeteren, moet je zorgen dat je de alternatieven zichtbaar maakt. En dat kan iedereen in zijn eigen veld doen. Ik probeer eigenlijk door middel van evenementen informatie te verspreiden. De commercie heeft al lang het nut van evenementen ingezien. Maar je kunt veel meer bereiken met het samenbrengen van mensen onder feestelijke omstandigheden – noem het ceremoniële vieringen des levens. Ik sta elk weekend te draaien, met het geld dat ik daarmee verdien kan ik andere projecten financieren. Ik organiseer dingen, omdat ik erin geloof. Alles hangt een beetje aan elkaar: het nachtleven als dj en mijn andere creatieve ondernemingen voeden elkaar. Tegelijkertijd probeer ik dat ook allemaal maatschappelijk verantwoord te organiseren.”

Waar komt dat maatschappelijk besef vandaan?

„Ik heb ooit in het jongerenparlement gezeten en me sindsdien vaak gemengd in debatten. Ik probeer mee te denken. En hoewel ik me de eerste helft van mijn loopbaan vooral op het dj’en heb gericht, ben ik nu al ruim tien jaar veel aan het organiseren.”

Je tweede talent.

„Festivals mogen wat mij betreft wat menselijker. Het is nu toch vooral een kwestie van geld verdienen. En door alle wetgeving eromheen is het bijna onmogelijk het anders te doen. Maar ik las ooit de prachtige zin: If you want to have magic in your life, you have to set the table for it. Het is verschrikkelijk belangrijk dat er iets als een vrije culturele ruimte bestaat: een plek voor spontaniteit, voor het experiment. Plaatsen als Ruigoord (dorp op een voormalig eilandje in de buurt van Amsterdam dat in de jaren zeventig werd gekraakt door kunstenaars, red.), zijn de bakermat van de vrije culturele ruimte in dit land. En ik ben meerdere malen in tranen uitgebarsten, omdat ik zag hoe zoiets moois zo hartverscheurend kapotgemaakt werd. Op dat soort plaatsen, waar niet iedereen in een keurslijf wordt gedwongen, ontstaan dingen waar we allemaal veel van kunnen leren.”

Toch klink je redelijk optimistisch…

„Dat is de enige manier om alles te doen wat ik doe.”

Je bent onlangs moeder geworden. Je blijft draaien, maar gaat er ook wat veranderen?

„Bedoel je waar ik naartoe groei?”

Zo kun je het ook formuleren.

„Ik heb genoeg feestjes gegeven, ik wil me meer gaan inzetten voor de culturele ruimte. Maar de muziek blijft toch het belangrijkste: het is een soort medicijn voor me. Ik merk dat het me gelukkig maakt, of houdt, om daarmee bezig te zijn. Als ik klaar ben met het nachtburgemeesterschap ga ik me eerst daarop richten. Naast moeder zijn, natuurlijk. Toen ik met een filmpje over burgermoederschap campagne voerde, wist ik natuurlijk niet dat ik er nog een burgertje bij zou krijgen.”

Wat doet 22 jaar in de dancewereld met een mens?

„Terug naar mijn vader op de bank, ik kan nu stellen dat de herhaling in de muziek iets met je bewustzijn doet. Maar misschien belangrijker is dat ik als dj veel van de wereld heb gezien. Door al dat reizen, als ster maar ook als nobody, heb ik een hoop geleerd. Je kunt je kop in het zand steken en proberen je omgeving te negeren, maar daarvoor betaal je ooit de prijs.”

Het Magneetfestival duurt tot 11 september. Op het crowdsource-evenement wordt bezoekers gevraagd ideeën aan te dragen om het festival inhoud te geven. Meer info: magneetfestival.nl en n8burgemeester.nl