Film

Gootsteenrealisme

Shane Meadows (regie): Somers Town

dvd film

De rellen in Engeland barstten los in achtergestelde wijken in Londen. Een van die verpauperde buurten is Somers Town, vol grauwe huizenblokken en bouwputten. Drie jaar geleden situeerde de Britse filmmaker Shane Meadows er zijn gelijknamige film. Meadows bouwt aan een oeuvre dat in de traditie staat van het Britse ‘gootsteenrealisme’. Hij maakte Somers Town in opdracht van Eurostar. Daarom speelt de film zich af rond treinstation St. Pancras: het vertrekpunt van de Eurostar naar Parijs. Niet toevallig dus dat de vader van hoofdpersoon Marek (Piotr Jagiello) een Poolse arbeider is die aan de renovatie van St. Pancras werkt en dat de film in Parijs eindigt.

Het in wat modderig zwart-wit gefilmde Somers Town draait om de vriendschap tussen Marek en Tomo (Thomas Turgoose). Tomo reist uit de arme streek Midlands naar Londen. Als hij in Somers Town aankomt, wordt hij meteen van zijn laatste bezittingen beroofd. Tomo zwerft er een aantal dagen rond en krijgt onderdak bij Marek. Samen beleven ze avonturen die niet zouden misstaan in de betere jeugdfilm. Ze stelen kleren uit wasserettes en worden verliefd op een Franse serveerster. Ze blijven aardige kwajongens. Die onschuld lijkt drie jaar later voorgoed voorbij.

André Waardenburg

Een lekker ontbijtje

Semih Kaplanoglu (regie): Honey, Milk, Egg

dvd film

Honing, melk en eieren – het klinkt als een lekker ontbijtje en dat is precies waar de Turkse regisseur Semih Kaplanoglu (Izmir, 1963) de titels voor dit filmdrieluik aan ontleende. Honing, melk en eieren stonden bij de kleine Kaplanoglu altijd op de ontbijttafel en brengen bij hem dat proustiaanse herinneringseffect teweeg waar hij naar op zoek is. Eigenlijk zou de titel van de verzamelbox Egg, Milk and Honey moeten luiden, want dat is de volgorde waarin hij de films tussen 2006 en 2010 maakte. Ze beginnen met het verhaal van de volwassen dichter Yusuf, die in Istanbul een boekwinkeltje runt en net zijn eerste dichtbundel heeft gepubliceerd. Als hij na de dood van zijn moeder terugkeert naar zijn geboortedorp, wordt hij overvallen door het verleden. Al te menselijke vragen: wie is hij, waar komt hij vandaan, heeft hij er goed aan gedaan het platteland in te ruilen voor de stad? Kaplanoglu vertelde vorig jaar in Nederland zich door zijn eigen midlifecrisis te hebben laten inspireren.

Nadat we kennis hebben gemaakt met de veertigjarige Yusuf in Egg, volgde Kaplanoglu in twee vervolgfilms zijn hoofdpersoon terug in de tijd. Milk beschrijft zijn tienerjaren en in het triomfantelijke slotdeel Honey zijn we aangekomen in het mythische verleden van een stotterend jongetje, op zoek naar de juiste woorden. Kaplanoglu’s woorden zijn zijn beelden: trefzekere, maar contemplatieve en lang aangehouden beelden. Geschilderd met licht. En in Honey vooral ook veel duisternis. Zoek een groot scherm om ze op te bekijken! In een interview dat als extra op de dvd van Honey staat legt hij zijn keuze voor zijn achronologische werkwijze uit: net als een psycholoog kijkt hij naar het verleden en reist hij terug naar de plek waar de ziel van de dichter is ontstaan, de bron van de rivier.

Dana Linssen