Zinloze vertedering over kinderen

Just a Beginning. Regie: Pierre Barougier en Jean-Pierre Pozzi. In: 5 bioscopen.**

Als de kleuterjuf vraagt: wat is intelligentie, antwoordt een van haar piepjonge leerlingen: „Het niet in de koelkast zetten van een pot Nutella.”

De Franse documentaire Just a Beginning (Ce n’est qu’un début) volgt een schooljaar lang een groep kleuters tussen de drie en vijf jaar als ze onderwijs krijgen in filosofie. Het is een experiment dat de Franse onderwijsminister startte, omdat hij vond dat de capaciteiten van kleuterleidster nauwelijks gebruikt werden, alleen voor „het verschonen van luiers”. Het experiment sluit aan bij een wijder verbreide beweging die sinds de jaren zeventig opkomt voor het vak ‘kinderfilosofie’.

Het levert een film op die sterk leunt op de schattigheidsfactor van kinderen die worstelen met de vragen die de juf met ze bespreekt. Wat is denken, wat is liefde, wat is vrijheid, wat is de dood? Just a Beginning geeft er daarbij blijk van dolgraag een nieuwe Être et avoir te zijn (2002). Maar hij haalt nooit het niveau van die documentaire over de geduldige onderwijzer Georges Lopez en zijn schoolklasje. Just a Beginning roept vragen op. Hoeveel uur per week krijgen de kleuters filosofie? Is de subsidie voor het project daadwerkleijk stopgezet, zoals de film lijkt te suggereren? De filmmakers geven geen antwoorden, ze observeren slechts wat er tijdens de lessen gebeurt. Het resultaat is onbevredigend, vooral omdat er een veel grotere kwestie speelt die ze niet aan de orde stellen. Hoe zinnig is het om kleuters te leren filosoferen? Shots van kinderen die snel afgeleid zijn of wegdommelen, geven het ondubbelzinnige antwoord. Wat rest, is veel zinloze vertedering over kinderen. Daarvoor hadden we YouTube al.

    • André Waardenburg