Wandelen met Ome Thomas en zijn onzuivere patrijshond

Waarom Thomas Manns novelle Baas en hond bij De Slegte ligt, is me een raadsel. Mann is natuurlijk niet de enige Nobelprijswinnaar die wordt verramsjt, maar je zou verwachten dat een boek over zijn hond een ruimer publiek aanspreekt. Al leest de gemiddelde hondeneigenaar misschien eerder het magazine WOEF dan het werk van Mann, en meent de gemiddelde Mann-fan een verhaal over een huisdier te kunnen overslaan.

Dit boek lijkt vooral voor mij geschreven. Mijn liefde voor mijn hond Benny is even groot, zij het van een volstrekt andere orde, als die voor de boeken van Thomas Mann.

Ik ben er echter van overtuigd dat heel wat mensen Baas en hond graag zouden lezen. Naderhand heb je het gevoel dat je tijdens die enkele leesuren in alle weersomstandigheden met Ome Thomas en zijn onzuivere patrijshond Bauschan door prachtige Duitse bossen hebt gewandeld.

Het is bovendien een ongemeen grappig boek. Onlangs werd door een Amerikaans onderzoek bevestigd wat baasjes al lang wisten: honden voelen niet alleen angst, boosheid, blijheid en verdriet, maar zijn in staat tot de ‘gesofisticeerde’ gevoelens jaloezie en schaamte. Mann analyseert Bauschans gedrag nog veel verfijnder: ‘Hij springt op een manier van vertwijfelde, de feiten verwerpende vrolijkheid en ook om mij om te kopen, mij door zijn flinkheid voor zich te winnen.’ De doordacht handelende hond geeft bij momenten uiting aan ‘zelfbeklag’ en toont na een confrontatie met een andere hond een ‘stil en beduusd gezicht’. Door het noemen van zijn naam kan baas Mann hem weer in een ‘identiteitsroes’ brengen.

‘Wonderlijke ziel! Zo eng bevriend en toch zo vreemd...’, verzucht je samen met de auteur. Herkenbaar ook dat Mann zich enigszins geneert over de neiging om over zijn hond te schrijven: ‘De omvang baart me toch al zorgen, die deze kleine beschrijving geheel tegen mijn voornemen dreigt aan te nemen’. Maar hij zegt ook uit dankbaarheid te schrijven, omdat het wandelen met de hond hem opvrolijkt en herstelt.

Het portret van de hond wordt steeds meer een portret van de baas. Is Manns schuldgevoel waarmee hij de hond voor een onderzoek in een dierenkliniek achterlaat, nog voor elke hondeneigenaar herkenbaar, de hilarische weergave van zijn jaloezie voor de jager die het hart van Bauschan steelt, behoort tot de meer gesofisticeerde gevoelens van een baas.

    • Annelies Verbeke