Vernedering vader wellicht oorzaak Engelse rellen

De rellen in Engeland lijken vooral voort te komen uit onvrede en frustratie. Werk speelt daarbij een belangrijke rol. Voor mijn boek Ahmed aan zet: Turkse en Marokkaans mannen over liefde, relaties en vaderschap sprak ik met veel mannen en jongens. „Als je je vrouw voor je laat werken, ben je geen echte man”, vond een Turkse jongeman. Vrijwel alle mannen waren dat met hem eens.

Niet alleen Turkse en Marokkaanse Nederlanders denken zo. Vanaf de Industriële Revolutie is het kostwinnerschap essentieel voor de mannelijke identiteit.

Voor de laagopgeleide man is het evenwel moeilijk geworden om de rol van kostwinner te vervullen. In het onderwijs zijn de jongens achtergebleven. Ze blijven vaker zitten en halen minder vaak een diploma. Tegelijkertijd zijn goedbetaalde banen in fabrieken verdwenen. Voor mannen zonder opleiding en werk is het lastig om een levenspartner te vinden. De kans dat mannen met identiteitsproblemen ontsporen, is groot.

Het probleem van de laagopgeleide man is niet zo gemakkelijk op te lossen. Hoe creëer je voldoende banen, in een tijd van economische malaise? Behandel de man in elk geval met respect. Bedenk daarbij dat het voor mannen met een masculiene culturele achtergrond, zoals Turkse en Marokkaanse mannen, nog moeilijker is om niet mee te tellen. Het is verre van verstandig om hen almaar aan te vallen en te kleineren.

De gevolgen van vernedering kunnen generaties lang doorwerken, zo leert ons de Palestijnse psychiater Eyad el Sarraj. Het was traumatiserend dat kinderen zagen hoe hun vader werd vernederd door nauwelijks volwassen, Israëlische soldaten. Dit voedde woede en een verlangen naar wraak. Jongens hebben een vader nodig die een voorbeeld is – een man met eigenwaarde. Misschien dat ook de jongens, kinderen nog, die in Engeland de straat op zijn gegaan de uitsluiting van hun werkloze vaders wilden wreken.

Bea Mol

Afgestudeerd in de Turkse taal en cultuur, journalist, schrijver, Zwolle