Lagere dollar nodig om evenwicht te herstellen

De valutaoorlog is terug van weggeweest en ditmaal heeft de wereld weinig andere keus dan de Verenigde Staten te laten winnen. De belofte van de Amerikaanse centrale bank, de Fed, om de rente in de VS tot 2013 vrijwel op nul procent te houden betekent een aanhoudend lage waardering van de dollar. Voor exportlanden is de verleiding groot om terug te vechten door de eigen munt ook omlaag te dwingen. Dit zou een vergissing zijn. Lik-op-stuk-devaluaties hebben geen zin en leiden slechts tot uitstel van de opleving van de belangrijkste klant van de exportlanden, waardoor een mondiale inzinking zou omslaan in de gevreesde stagflatie.

Goedkope dollars dreigen de ‘carry trade’ nieuw leven in te blazen, waarbij beleggers goedkoop geleend geld investeren in hoogrenderende bezittingen, zoals de valuta’s van snelgroeiende landen. Waar deze beleggers precies heen gaan, hangt af van hoe de Amerikaanse economie reageert. Als een recessie kan worden afgewend, zullen beleggers voor groeimarkten als Indonesië kiezen. Als dat niet lukt, zullen ze de voorkeur geven aan ‘veilige havens’ als Japan. De munt van bijvoorbeeld Zuid-Korea is in beide opzichten aantrekkelijk. Zuid-Korea heeft ondanks hoge schulden in de particuliere sector sterke overheidsfinanciën en een sterke handelspositie.

Voor exporterende economieën zal deze ontwikkeling onplezierig zijn. De instroom van speculatief kapitaal schaadt de exporteurs door de waarde van hun munt en de prijs van hun exporten op te drijven. Dit jaar is de Japanse yen al met 5,6 procent gestegen ten opzichte van de dollar, waarna de Japanse centrale bank tevergeefs heeft geprobeerd de koers omlaag te krijgen. De Zwitserse frank is met 21 procent gestegen.

Het de kop indrukken van koersstijgingen van munten om de export te beschermen, zoals China jarenlang heeft gedaan, is riskant. Het betekent dat er lokaal meer geld in omloop komt, waardoor de inflatie wordt aangewakkerd. Het antwoord van de beleidsmakers is vaak het optrekken van de rente, maar daardoor wordt alleen maar meer speculatief kapitaal aangetrokken, wat zeepbellen op de aandelen- en huizenmarkten veroorzaakt. Bovendien verbleken de ongewenste effecten van een sterke munt bij de schade die een nieuwe recessie in de Verenigde Staten zou teweegbrengen.

Er zijn een paar manieren om de pijn te verzachten. Zeer gerichte maatregelen kunnen helpen het speculatieve kapitaal weg te houden bij zeepbelsectoren als vastgoed en het naar minder goed gefinancierde sectoren te leiden, zoals groene energie en sociale infrastructuur. Bovendien kunnen exporterende landen, door hun eigen gelddrukpersen stop te zetten en de dollar te laten devalueren, het herstel van het evenwicht tussen de VS en zijn handelspartners bespoedigen. Hoe pijnlijk het ook lijkt, het winnen van de strijd voor mondiale groei betekent het verliezen van de valutaoorlog.

Wayne Arnold

Vertaling Menno Grootveld