Het CDA houdt een eigen verhaal: wij zijn niet het kabinet

Het CDA kwam met een pro-Europees idee: een nieuw Brussels instituut. Politieke strategie? Nee, zegt fractieleider Van Haersma Buma: goede bedoelingen.

Sybrand van Haersma Buma, het gezicht van het CDA in de Tweede Kamer, heeft de complexe taak het eigen kabinet te steunen en tegelijkertijd zijn fractie een profiel te geven.

In oktober vorig jaar zei hij daarover tegen de NOS: „De functie van fractievoorzitter is er natuurlijk een op het snijvlak van allerlei belangen. Er komt een belang voorop en dat is het belang van het geluid van het CDA en de CDA-fractie in de Tweede Kamer en ook richting het kabinet.”

Een maand later werd het iets steviger in dagblad Trouw: „Ik zei tegen de fractie: meet mij af aan de manier waarop ik ons eigen verhaal in de Tweede Kamer wil houden.”

Algelopen februari volgde de overtreffende trap in deze krant: „Op de momenten dat ik dat nodig vind, laat ik CDA-geluid horen. Ik ben geen hondje dat op bevel keft. Meer de waakhond die blaft, en zelfs bijt als dat nodig is.”

Logisch gevolg van dat omzichtige optreden is dat het jongste idee van Van Haersma Buma op hetzelfde moment op verschillende plekken opdook – want zo werkt dat als een politicus in Den Haag iets op de agenda wil krijgen. Zijn plan: steun vergaren voor het CDA-idee van een Brussels begrotingsinstituut met macht en autoriteit om de eurocrisis blijvend aan te pakken.

Eerst gaf de fractievoorzitter gisterochtend een interview aan de Volkskrant, daarna liet hij zijn boodschap op de CDA-website publiceren. Een paar uur later volgde CDA-minister van Financiën Jan Kees de Jager met een stukje op de departementale website – „ik heb in Brussel gepleit voor een onafhankelijk orgaan”. Ten slotte plaatste de financieel woordvoerder van de fractie, Elly Blanksma, een berichtje op Twitter. „Lees interview”, schrijft ze, „we moeten door anti-Europees sentiment heen breken”. Saillant detail: premier Mark Rutte was in dit alles niet gekend.

Maar laat er geen misverstand over bestaan, zegt Van Haersma Buma. Dit is niet ingegeven door de drang de CDA-fractie te profileren. Het heeft te maken met goede intenties. Hij was namelijk geschrokken door de politiek in Washington, waar het Congres de afgelopen weken met grote tegenzin instemde met een hoger schuldenplafond. Van Haersma Buma had altijd gedacht dat Amerika „slagvaardig” was. Integendeel, constateert hij nu. De VS zijn „verlamd”. Dat mag Nederland en Europa niet gebeuren. „En dus hoor ik te zeggen: we zetten een stap vooruit. Dit is het moment.”

Zeker met de PVV als gedoogpartner is het voor de regeringspartijen moeilijker geworden macht over te hevelen naar Europa. Van Haersma Buma wil zich daar echter niets van aantrekken. „Ik ben een fractie. Ik ben niet het kabinet.” En bovendien: „Ik hoef anderen niet om toestemming te vragen.”

Oppositiepartij D66 ging direct aan de haal met het idee. Financieel woordvoerder Wouter Koolmees: „Welkom terug in het verstandige kamp.” Helemaal nieuw was het voorstel niet: vorig jaar dienden juist het CDA én de VVD nog een motie in over „een onafhankelijk orgaan” dat Europese begrotingsdiscipline kon afdwingen. De hele Kamer, uitgezonderd SP en de Partij voor de Dieren, verleende toen steun.

Premier Rutte wilde er gisteren niet eens op ingaan. „We moeten niet meteen over structuren gaan praten. Dat is voor mij vers twee.”

Maar de CDA-fractie heeft weer wat profiel gekregen.

    • Freek Staps