Blokkade

De rellen in Londen zijn de schuld van Blackberry Messenger, Facebook en Twitter. De Britse premier Cameron wil dat toegang door de overheid geblokkeerd kan worden als mensen via die kanalen voor „onrust zorgen”.

Stapje terug.

Begin dit jaar konden we in de westerse wereld geen genoeg krijgen van het verhaal dat sociale media ervoor hadden gezorgd dat er een golf van protesten kon ontstaan in de Arabische wereld. En toen dictators begonnen terug te slaan met het blokkeren van internet- en telefoonverkeer, verkondigden onze westerse leiders stellig dat de vrijheid van meningsuiting op het Tahrirplein net zo gerespecteerd zou moeten worden als op Londens Trafalgar Square (aldus dezelfde heer Cameron een paar maanden geleden).

Volgens auteur Evgeny Morozov zorgt zo’n opmerking nu voor likkebaardende journalisten bij de Chinese staatsmedia. „Leiders in Peking, Teheran en elders zitten met smart te wachten op een verkeerde beslissing hier, die hen in staat zou stellen om internationale goedkeuring te claimen voor de manier waarop ze met hun eigen protesten omgaan.”

En inderdaad, vrijdag stelde het Chinese propaganda-kanaal-vermomd-als-persbureau Xinhua dat „je je kunt afvragen waarom westerse leiders aan de ene kant niet-westerse landen beschuldigen van het monitoren van internetverkeer, terwijl ze aan de andere kant zélf stappen nemen om het internet te monitoren en te controleren”. De conclusie van het stuk: „fatsoenlijke controle van het web is legitiem en noodzakelijk ten behoeve van het grote publiek”.

Behalve dat het blokkeren van internet- of telefoonverkeer een onwenselijk signaal is aan de leiders van dictaturen, kun je je afvragen of het wel zo effectief is. Wie immers merkt dat hij niet meer kan pingen, schakelt over naar een andere dienst. En als die niet meer werkt, schakel je gewoon door. Het is een niet te winnen kat-en-muisspel waarbij de communicatievrijheid uiteindelijk de grootste verliezer is.

Ook in Nederland schieten politici in tijden van onrust in een stuip om de communicatievrijheid te beperken. PvdA-Kamerlid Diederik Samson twitterde onlangs: „Waarom zet niemand BlackBerry Messenger uit in Londen? Dat lijkt me een effectieve manier de ‘organisatie’ van nieuwe rellen te ontregelen #dtv”. Ik heb mezelf die avond in slaap gehuild.

Als de eerste reactie van een gematigde politicus als Diederik Samson er een is van flagrante censuur, maak ik me ernstig zorgen hoe de rest van ons parlement zou handelen als zo’n tijdelijke crisis ook eens Nederland bereikt.

Politici die daadwerkelijk sociale media willen blokkeren geven een gevaarlijk signaal aan Mubarak-wannabe’s, snappen niet genoeg van techniek om te begrijpen dat het uiteindelijk niet werkt, en geven ondertussen de vrijheid van communicatie een beslissende stomp in het gezicht.

Alexander Klöpping