Nederland maakt geld vrij voor alle Libiërs

Geld van het regime van de Libische leider Gaddafi wordt dankzij Nederland gebruikt voor medicijnen. Zegt Nederland. Volgens de WHO ligt het iets anders.

Een bijzondere transactie: de Nederlandse regering geeft miljoenen euro’s van de Libische leider Gaddafi weg aan de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zodat die organisatie insuline kan kopen voor de Libische bevolking. Zondagmiddag maakte het ministerie van Financiën 100 miljoen euro aan bevroren Libische tegoeden over aan de WHO. Het geld kwam van de Libyan Foreign Bank, eigendom van de centrale bank van Libië, en was door Nederland bevroren sinds Libië dit voorjaar in een burgeroorlog geraakte. De WHO had Nederland verzocht het geld vrij te maken voor medische hulp aan alle Libiërs. Minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal (VVD) kondigde gisteren trots aan dat Nederland „het eerste land was” dat een dergelijke stap had gezet en voegde daar voor de NOS aan toe: „bevroren geld van Gaddafi wordt gebruikt om Libische levens te redden”.

Een bijzonder verhaal, maar volgens de WHO ligt het net even anders. Een woordvoerder zegt dat het Libische regime weken geleden een verzoek bij de Verenigde Naties heeft ingediend om medicijnen te mogen kopen. Dat verzoek is bij de WHO terecht gekomen. Die organisatie is samen met de Libische autoriteiten en de tijdelijke Overgangsraad van de Libische opstandelingen een inventarisatie van noodzakelijke medicijnen gaan maken. Toen die lijst compleet was, moest het benodigde geld – 100 miljoen euro – van de Libische autoriteiten naar de WHO. Die transactie liep via de Nederlandse bank ABN Amro. Omdat die bank geen zaken mag doen met de Libische autoriteiten – een gevolg van de in maart door de VN-Veiligheidsraad aangenomen resolutie 1973 – moest toestemming van de Nederlandse regering komen. Die heeft de bank uiteindelijk gekregen, waarna het geld naar de WHO kon worden overgemaakt. Dat het geld via een Nederlandse bank ging noemt een WHO-woordvoerder „gewoon toeval”.

Toeval of niet, het is voor het eerst dat alle Libiërs profiteren van vrijgekomen tegoeden van het Gaddafi-regime. Eerder besloten westerse landen dat die tegoeden via een speciaal fonds gebruikt zouden worden voor humanitaire hulp aan de opstandelingen. Nederland hield zich afzijdig van deze discussie en probeert hardnekkig te voorkomen dat het al te opzichtig een kant kiest in het conflict. Het is de reden dat Nederland de tijdelijke Overgangsraad van de opstandelingen niet erkent, maar beschouwt als een tijdelijke vertegenwoordiger van het Libische volk. Een belangrijk nuanceverschil volgens Buitenlandse Zaken. Het kan de reden zijn dat Rosenthal deze transactie enthousiast aangrijpt om te laten zien dat het Nederland vooral te doen is om de Libische bevolking.

In Libië hebben militairen van kolonel Muammar Gaddafi gisteren voor het eerst een Scud-raket afgevuurd op de kustplaats Brega. Het projectiel landde echter in de woestijn zonder schade aan te richten. In de strategische stad Zawiyah, die dit weekend door opstandelingen werd binnengevallen, werd ook vanmorgen nog gestreden.