Kortkolom wetenschap

Uv-licht van zonnebank werkt verslavend

Rotterdam. De uv-straling van de lampen van zonnebanken stimuleert de beloningscentra in de hersenen van proefpersonen, schrijven Amerikaanse onderzoekers in een binnenkort te verschijnen artikel in het wetenschappelijke blad Addiction Biology. Eerder constateerden onderzoekers al aan de hand van vragenlijsten dat de zonnebank net zo verslavend kan zijn als alcohol of cocaïne. Hoewel de meeste mensen zich bewust zijn van de gevaren van bruinen onder de zonnebank (een acht maal verhoogde kans op huidkanker bij regelmatig gebruik) houden zij vast aan deze gewoonte. Bryon Adinoff van de Universiteit van Texas vroeg zich af of hier verslaving in het spel is. In het onderzoek dat hij vervolgens uitvoerde, bleken mensen die zonder het te weten een zonnebankkuur kregen waarin de uv-straling was weggefilterd, significant minder doorbloeding te hebben in de beloningscentra van de hersenen. De personen die wel een echte kuur kregen lieten een vergelijkbaar hersenbeeld zien als optreedt bij andere verslavingen. (NRC)

Cafeïne remt kanker via controlerend enzym

Rotterdam. Het drinken van koffie beschermt tegen diverse soorten kanker, waaronder huidkanker. Amerikaanse wetenschappers denken nu dat dit komt door de remmende werking van cafeïne op het enzym met de poëtische naam Ataxia telangiectasia and Rad3-related, kortweg ATR. Dat schreven zij gisteren in het wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences. ATR wordt geactiveerd door beschadigingen in het DNA en bepaalt of het DNA zich nog mag vermenigvuldigen. De onderzoekers maakten genetisch gemanipuleerde muizen met minder ATR en met een hoge tumorgevoeligheid. Deze dieren kregen 69 procent minder tumoren dan controledieren en hun tumoren groeiden langzamer en zaaiden minder uit. De onderzoekers suggereren dat cafeïne goed gebruikt zou kunnen worden als ingrediënt van zonnebrandcrèmes. Niet alleen zou dat ATR-activiteit in de huid remmen, maar cafeïne absorbeert ook de schadelijke uv-straling. (NRC)

Ouderen kijken liever naar jongere mensen

Rotterdam. Naarmate ouderen sterker herinnerd worden aan de vervelende gevolgen van ouder worden, distantiëren ze zich meer van hun leeftijdgenoten: ze kijken korter naar gezichten van oudere mensen, langer naar gezichten van mensen die iets jonger zijn dan zijzelf en op foto's schatten zij zichzelf veel jonger in dan vreemden die ongeveer even oud zijn als zijzelf. Dat blijkt uit onderzoek onder 176 gezonde Zwitserse 65-plussers dat vorige week online verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift Health Psychology. De onderzoekers herinnerden de gepensioneerden aan de vervelende kanten van ouder worden met nare quizvragen als: ‘Dementie neemt toe boven de 60 jaar; het verdubbelt elke vijf jaar. Hoe veel mensen boven de 90 zijn dement: eenderde, eenvijfde of de helft?’ (NRC)

Waarden benoemen maakt minder onzeker

Rotterdam. Mensen die snel onzeker zijn in de omgang met anderen hebben er baat bij als ze eens uitgebreid opschrijven waarom ze datgene wat ze het belangrijkst vinden in hun leven (abstracte waarden zoals creativiteit en intellect) zo belangrijk vinden. In een onderzoek dat binnenkort gepubliceerd wordt in Psychological Science voelden aanvankelijk onzekere proefpersonen die dat hadden gedaan zich weken later nog een stuk zekerder. De onderzoeker die hen dan opwachtte vond hen ook minder gespannen. In de controlegroep hadden mensen een opstel geschreven over iets minder belangrijks en wat dat voor een ander betekende. Dat had geen gunstig effect. (NRC)