Dure munt zet Zwitsers klem

Zwitserland zucht onder een dure munt. Beleggers zijn massaal overgestapt naar de Zwitserse frank. Leuk voor de Zwitserse consument, maar fnuikend voor de export.

Wie deze zomer in Zwitserland een kopje koffie drinkt merkt het vanzelf: het land is schreeuwend duur geworden. De euro heeft tegenover de Zwitserse frank de afgelopen maanden bijna een kwart aan waarde verloren. Naast goud lijkt de Zwitserse munt voor veel beleggers een veilig haven tijdens de huidige financiële turbulentie. Maar de massale toeloop dreigt het land de markt uit te prijzen.

De parkeerterreinen van winkelcentra over de grens in Frankrijk en Duitsland staan vol met Zwitserse auto’s, aan de Zwitserse kant is het opvallend stil. Zwitsers stromen de grenzen over om in het buitenland goedkope boodschappen te doen.

Zwitserse supermarkten proberen hun klanten vast te houden door te stunten met prijzen. Merkartikelen verschijnen in de schappen met soms wel 50 procent korting. Gisteren besloten de belangrijkste groothandelaren in het land om eenzijdig de prijs van tientallen producten te verlagen. Naar eigen zeggen om ook de producenten tot prijsverlagingen te dwingen. Met de dure Zwitserse frank kunnen ze immers goedkoper aan grondstoffen komen. Dat zouden ze moeten doorberekenen in hun prijsstelling.

Intussen loopt de Zwitserse export schade op. Nick Hayek, bestuursvoorzitter van Swatch, de grootste horlogemaker van het land, heeft de nationale bank opgeroepen om te interveniëren. Vorige week daalde de waarde van de frank enigszins nadat de bank gedreigd had daadwerkelijk te interveniëren en de mogelijkheid suggereerde om de Zwitserse frank aan de euro te binden. Maar vanochtend werd de munt opnieuw duurder tegen de achtergrond van de Frans-Duitse ontmoeting over de euro.

Toeristen zijn steeds minder bereid om hun geld in het dure Zwitserland uit te geven. Wintersportoorden beginnen zich zorgen te maken over het komend seizoen.

Inmiddels hebben veel huizenbezitters in Midden- en Oost-Europa spijt als haren op het hoofd dat ze de afgelopen jaren hypotheken hebben afgesloten in Zwitserse franken. Een jaar of vijf geleden waren deze valuta-hypotheken populair in landen als Polen en Hongarije omdat ze goedkoper waren en zekerder leken. Op het hoogtepunt, begin 2009, bestond bijna driekwart van bijvoorbeeld de Hongaarse hypotheekmarkt uit dit soort hypotheken.

Maar inmiddels is de Hongaarse forint ver achterop geraakt bij de buitenlandse valuta. Met een gemiddeld inkomen van 700 euro per maand is de huizenbezitter zo’n 5 procent duurder uit voor zijn Zwitserse hypotheek.