VN onderzoeken grootschalige diefstal van voedsel in Somalië

Caption: Somali people living in nearby camps for Internally Displaced Persons (IDP's) queue in Mogadishu on August 15, 2011, to receive cooked meals in the courtyard of a Somali Non-governmental organization who is partner with the World Food Program and who serves about 1,000 people daily with rations of cornmeal and vegetable soup. More than 100,000 people have fled to Mogadishu from other drought-struck Somalia regions in search of food and water, but insecurity in one of the world's most dangerous cities is hampering aid flows. Some 12 million people in parts of Ethiopia, Djibouti, Kenya, Uganda and Somalia are in danger of starvation in the wake of the region's worst drought in decades. AFP PHOTO / ROBERTO SCHMIDT Zakken voedsel van de Verenigde Naties opgestapeld in de Somalische hoofdstad Mogadishu. Foto AFP / Roberto Schmidt

De Verenigde Naties hebben twee maanden geleden een onderzoek ingesteld naar de handel van gestolen hulpgoederen in Somalië. Op de zwarte markt zouden duizenden zakken met voedsel van de organisatie verkocht worden.

Dat blijkt uit onderzoek van persbureau AP. De zakken - voorzien van de emblemen van het VN Wereldvoedselprogramma, de Amerikaanse hulporganisatie USAID en de Japanse regering - worden door handelaren verkocht in hoofdstad Mogadishu.

De VN lieten in een reactie weten dat het probleem van diefstal bij hen bekend was, maar dat zij de hulp niet stop willen zetten in de regio. Ondanks dat de diefstallen mensen treft in het gebied dat getroffen is door een zware hongersnood, zou het staken van de hulp volgens de organisatie tot nog meer doden leiden.

Dat er gesjoemeld wordt met hulpgoederen in Somalië is niet ongebruikelijk. Op 4 augustus voerde NRC-redacteur, schrijver en antropoloog Dick Wittenberg de corruptie rondom de verstrekking van voedselhulp nog op in het essay ‘Veertien redenen om niet te geven’. Wittenberg:

Voedselhulp stimuleert corruptie. Het Wereld Voedselprogramma (WFP) van de Verenigde Naties betaalt in Somalië al jaren smeergeld aan krijgsheren en lokale autoriteiten. Dat doen veel hulporganisaties ook. De UN Monitoring Group on Somalia constateerde vorig jaar grootscheepse fraude met voedselhulp in Somalië. Personeel van WFP en de extremistische, islamitische organisatie Al-Shabaab deelden de winst.

Correspondent Koert Lindeijer bevestigt dat het afromen van de voedselhulp door lokale milities, maar ook door de regering vaak voorkomt. Hierop wordt vaak al geanticipeerd door hulporganisaties. Lindeijer:

“Het is heel normaal dat er afgeroomd wordt op de voedselhulp. Vijf procent wordt doorgaans als normaal geaccepteerd door milities om hulporganisaties te laten opereren in de getroffen gebieden. De islamitische Al-Shabaab vraagt meestal meer, zo’n twintig procent van de waarde van hulpmiddelen. Hulporganisaties kunnen daar onderuit komen door deals te sluiten met lokale krijgsheren gelieerd aan Al-Shabaab. Maar bedenk wel dat corrupte leden van de regering ook niet zonder blaam zijn. Vorige week werd nog een vluchtelingenkamp geplunderd door regeringstroepen.”

Somalië heeft te maken met de zwaarste droogte in zestig jaar. Hulpverlening aan het land is moeilijk, omdat aan Al-Qaeda-gerelateerde militanten het voor het zeggen hebben in veel van de meest wanhopige gebieden in het land. Daarnaast breidt door de schaarsheid van levensmiddelen de hongersnood uit. Begin deze maand opende Ethiopië een vierde vluchtelingenkamp om vijftienduizend Somaliërs op te vangen die naar het land gevlucht zijn vanwege de hongersnood die veroorzaakt wordt door de extreme droogte in de regio.