Die ratingbureaus vormen de minste van vele kwaden

Ratingbureaus zijn lui geworden, maar afschaffing lost niets op. Laten we ze kritisch volgen en op basis van prestaties een waardering geven, bepleit P. Lindeboom.

Ratingbureaus falen, betoogde Paul De Grauwe (Opinie, 12 augustus). Overheden zouden de diensten van deze bureaus niet meer moeten gebruiken. De Grauwe vindt zelfs dat overheidsinstanties zelf met meningen moeten komen over kredietrisico’s.

Mijns inziens is dit voorstel niet goed doordacht. Het gaat voorbij aan de belangrijke functie van onafhankelijke beoordelaars.

Sommige partijen in onze maatschappij – overheden, bedrijven, particulieren – willen geld lenen. Ze zijn ervan overtuigd dat het geld bij hen in goede en veilige handen is.

Andere partijen – pensioenfondsen, verzekeraars, banken, particulieren – hebben geld over. Voor dat geld moet, al dan niet tijdelijk, een bestemming worden gezocht. Zij eisen zo veel mogelijk zekerheid ten aanzien van rente- en terugbetaling.

Zekerheid hierover is nooit te krijgen. De debiteuren, inclusief overheden, hebben allemaal een mooi verhaal – bij ons zit het wel goed. De gemiddelde belegger prikt daar moeilijk doorheen. De een kan meer tijd investeren in studies en analyses dan de ander. Vooral beleggers die zelf geen tijd en expertise hebben, hebben behoefte aan een onafhankelijk advies.

Hier komen de ratingbureaus in beeld. Zij zijn de kritische analisten die voor beleggers het kaf van het koren scheiden. Helaas kennen ze één schoonheidsfoutje. Ze worden niet betaald door beleggers, maar door geldvragers. Dit heeft hen in het verleden lui en minder kritisch gemaakt en het heeft geleid tot fouten.

Ik zie vier mogelijkheden:

1De beleggers betalen zelf voor onafhankelijke research. Helaas blijken de beleggers hiertoe in de praktijk nooit bereid. Ze zijn te veel verwend met gratis advies.

2Overheden komen met een eigen visie, zoals De Grauwe wil. Dit is politiek gekleurd en dus op voorhand onbetrouwbaar.

3Ratingbureaus afschaffen. Dan is de kleine belegger in het nadeel ten opzichte van grote instituten.

4We volgen de ratingbureaus kritisch en geven ze op basis van hun prestaties een waardering.

Deze laatste optie is te prefereren. De ratingbureaus zijn out of business als hun meningen te vaak fout zijn. Ze vormen dus de minste van vele kwaden. Dat de rating van de VS is bijgesteld, geeft hoop voor een kritische mening in de toekomst.

Dr. P. Lindeboom is oud-directeur van ING Nederland.

    • P. Lindeboom