Swaab en Draaisma (1)

Met instemming las ik de bespreking van Douwe Draaisma’s visie op Swaabs excursies buiten zijn neurobiologische vakgebied (‘Artsen die bijbeunen in de filosofie’, wetenschapspagina, 2 augustus). Ook ik heb als theoloog het nodige opgestoken van het breinonderzoek. Bij de Bijbelse ziel denk ik aan de amygdala en bij ’s mensen geest aan de hippocampus. Waar ik mij aan erger, is Swaabs suggestie dat de openbaringen van Mozes en Jezus en Mohammed te herleiden zouden zijn op hallucinaties, door eenzaamheid en honger bovenop een berg. Er kan sprake geweest zijn van hallucinaties, maar ik bestrijd wel dat deze de inhoud van de tien geboden of de duivelse verzoekingen of de Koran geproduceerd zouden hebben. Het grote misverstand is dat cultuur en religie ‘maar mensenwerk’ zijn. Cultuur en religie zijn de neerslag van een duizenden jaren oude historische ontwikkeling die het geloven, denken en doen van de generaties bepalen. Het brein registreert de inhoudelijke signalen daarvan en reageert daarop. Meer niet, maar, toegegeven, dat is al heel wat.

Gerard de Haas

Zeist