Premier Rutte maakt negen keer zijn excuses

Op zijn eerste persconferentie na de zomer sprak premier Rutte over de redding van de euro en het mogelijke verband tussen de Noorse aanslagen en coalitiegenoot PVV: „Idioot.”

WFA31T:EERSTE PERSCONFERENTIE PREMIER MARK RUTTE NA HET RECES:DEN HAAG;12AUG2011- Vandaag hield minister-president Mark Rutte voor het eerst na het zomerreces een persconferentie na de (ook eerste na het reces) ministerraad. De premier werd door de pers vooral bevraagd over de economische crisis. WFA/dh/str.Dirk Hol WFA DIRK HOL

Excuus is „een beladen woord”, zei Mark Rutte gisteren. Desondanks gebruikte de premier het in zijn eerste persconferentie van het nieuwe politieke seizoen wel negen keer.

„Ik vind dat ik een communicatiefout heb gemaakt, daarvoor heb ik nu ook excuses gemaakt.”

„Ik betreur dat en zal komende week de Tweede Kamer mijn excuses aanbieden.”

„Dat is mijn verantwoordelijkheid, daarvoor bied ik mijn excuses aan.”

„Alles overziend is dit het moment om te zeggen: excuus.”

„Want dat hoort ook bij leiderschap: excuses maken als dat op zijn plaats is.”

Gewoontegetrouw stond de minister-president met zijn linkerhand in de broekzak achter het katheder – zijn lichaamstaal ging dit keer echter niet vergezeld van soepel taalgebruik. Drie kwesties, drie keer precair voor Rutte: het mogelijke verband tussen de Noorse aanslagen en coalitievriend Geert Wilders. Zijn afwezigheid als leider. En dat pardon.

Die onduidelijkheid rond de Griekse steun was zijn „eerste fout” als premier. Al benadrukte hij dat de excuses bedoeld waren voor de verwarring die hij had laten ontstaan, níet voor de fout die hij volgens anderen maakte.

Het is een technische kwestie, maar het gaat om miljarden. Na afloop van de Eurotop over de Griekse crisis, 21 juli, gaf hij een afwijkende uitleg van de overeengekomen financiële steun die de banken zouden bijdragen. Rutte zegt dat hij simpelweg over een andere looptijd van de steun sprak, tot 2014 in plaats van tot 2020. „Daarover is verwarring ontstaan. Het is aan mij om die te voorkomen. Als dat niet lukt, is dat dus ook mijn verantwoordelijkheid. Excuus.”

Kamerleden houden het er overigens op dat Rutte wel degelijk een rekenfout van 50 miljard euro heeft gemaakt. Komende dinsdag volgt hierover een ingelast debat.

Rutte was bij vlagen geagiteerd en het ging hem minder vlotjes dan normaal af ongemakkelijke vragen over uiteenlopende onderwerpen weg te wuiven met een grap. Zo werd hem gevraagd naar de vicevoorzitter van zijn eigen partij. Na de aanslagen in Noorwegen zette deze de „arme Geert” Wilders cynisch weg als het échte „slachtoffer”. Rutte reageerde kortaf en niet inhoudelijk. „U weet: over zaken binnen de VVD zeg ik niks.”

Voor het eerst liet de premier zich gisteren uit over het mogelijke verband tussen Wilders en de Noorse schutter Anders Breivik. De premier had zich „geërgerd aan de ontijdige en ongepaste discussie”, zei hij. „Terwijl Noorwegen zijn doden nog moest begraven ging het in Nederland al over of de kogel van links of van rechts kwam. Kom nou toch op zeg.” En dat Breivik zich had laten inspireren door Wilders? „Totaal belachelijk.” Dat gedoogpartner Geert Wilders in zijn commentaar op de aanslagen moskeeën „haatpaleizen” noemde, vond Rutte wel ongepast. Hij nam expliciet afstand van die uitspraak en haalde zelfs PvdA-leider Job Cohen aan, die had gezegd dat het verstandig zou zijn als alle politici „met respect” het debat voeren. Wilde Rutte dus zeggen dat Wilders’ toon te hard is? Dat ook weer niet. „Het is niet aan mij om te zeggen dat mensen hun toon moeten matigen.”

Rutte verdedigde zich bij herhaling voor zijn publieke onzichtbaarheid. Tijdens zijn vakantie is hij alleen gezien bij dansfeest Dance Valley. Op de vraag welk signaal hij daarmee had willen geven reageerde hij met een duidelijk vooraf ingestudeerde kwinkslag. „Laat ik alle geruchten wegnemen, de heer Robesin uit Zeeland was er in ieder geval niet bij.” Zulke geruchten over het veelbesproken Zeeuwse Statenlid bestaan niet eens. Het grapje viel dood.

Om te benadrukken dat hij bereikbaar was voor mogelijk crisisberaad zei de premier tweemaal dat je op Dance Valley alleen kan sms’en vanwege het muziekvolume. Anders moet je weglopen. „En dat is ook een keer gebeurd.”

Feit blijft dat Rutte zich stilhield, in tegenstelling tot andere Europese leiders. Volgens Rutte had een publiek optreden van zijn kant slechts tot „verwarring” en „dalende koersen geleid”. Dat anderen hun vakantie onderbraken had te maken met hun slechte economie, zei hij. In Nederland gaat het juist goed. Afwezigheid heeft ook waarde. Want weet u, „ook dat is leiderschap”, volgens Rutte. „Buiten beeld kunnen blijven en je ijdelheid onder controle houden.”

    • Freek Staps
    • Annemarie Kas