Morele neergang van een Spaanse architect

Crematorio€ 19,998 afl. van 45 min.Engels ondertiteld (verkrijgbaar via o.m. fnac.es)

Uit Spanje hoef je niet per se met castagnetten of een T-shirt met stier thuis te komen. De warenhuizen hebben een uitgebreid assortiment dvd’s, met de grote tv-series uit de VS en een kast vol nationaal product. Daaruit plukte ik enkele series met aanstekelijke blurbs en Engelse ondertiteling. De Spaanse krant El País vond Crematorio een luxueus uitgevoerde serie met speelfilmkwaliteit. En volgens El Mundo moest iedereen die van goede televisie houdt de serie gaan zien.

Crematorio is losjes gebaseerd op het gelauwerde, gelijknamige boek van Rafael Chirbes, een auteur die de Spaanse ziel en het ontstaan van het moderne Spanje graag op de snijtafel legt. De desillusies en verloedering die de overgang van een dictatuur naar een democratie opleverden, vormen zijn grote thema.

Dat is ook te zien in Crematorio: de teloorgang van idealen en moraal, gevat in de persoon van Rubén Bertomeu, een architect en projectontwikkelaar. Hij heeft het kustdorpje van zijn jeugd volgebouwd, tot een lustoord voor toeristen.

Anders dan in het boek zien we niet hoe Bertomeu eerst hooggestemde ideeën had en hoe ontwikkeld hij eigenlijk is. In de flashbacks zien we de slimmigheden die hij uithaalde en de kronkelwegen die hij bewandelde. Corruptie, fraude en hebzucht maken hem schatrijk. Een jonge trofeevrouw accentueert zijn status.

Voor iedereen op zijn pad weet hij een voordeel te bedenken als ze doen wat hij wil. Met als gevolg dat iedereen vuile handen maakt. Geld, aanzien, functies en succes zijn alom gewenste artikelen. Zijn meest schokkende, ‘creatieve’ formule is een manege als dekmantel voor cocaïnesmokkel in de maag van paarden, 15 kilo per ingevoerd dier.

Het project Cote Azul moet zijn grote finale worden. En hij wil het zo legaal mogelijk uitvoeren. Maar vanaf zijn eerste aanzet daartoe is er een conflict met de Russische maffioso die hem bijstaat. De Rus wast zijn geld wit bij een voetbalclub – eigentijdser kan niet.

Alles verandert als een ontevreden partner gaat biechten bij de politie. Dan blijkt het imperium een kaartenhuis. Iedereen wil zichzelf redden. Zijn familie, die hij buiten zijn zaken heeft weten te houden, is geschokt.

De imposante José Sancho speelt de wrede bouwtycoon met de rust van een aan het front gelouterde generaal. Maar de eventuele worsteling van Bertomeu met zijn geweten komt nauwelijks uit de verf. Het zijn de vrouwen die voor de emoties zorgen: Alicia Barrechero als de statige, stuurse dochter en Juana Acosta als de vriendin, die misschien echt van hem houdt.

Ontegenzeggelijk heeft Crematorio bepaalde filmkwaliteiten: prachtige close-ups, weelderige tinten. Maar deze Spaanse serie ontbeert de finesse, fantasie en psychologische diepgang van het beste Amerikaanse en Britse werk. Het is een degelijk maffiaverhaal, vooral interessant door de Spaanse situering en de kritische houding ten aanzien van de staat van het land. Met een sterk en verrassend slot, dat de suggestie doet dat het zieke Spanje ooit geneest.

Ron Rijghard

    • Ron Rijghard