De jeugd heeft getriomfeerd

T ot mijn verbazing deed Yasser Seirawan een paar maanden geleden mee aan het Amerikaans kampioenschap in St. Louis. Sinds 2003 had hij geen serieus toernooi gespeeld. Alleen partijen voor de Nederlandse clubcompetitie, een paar trainingspartijen tegen de jonge Benjamin Bok en af en toe een snelschaaktoernooi.

Hij was commentator, schreef boeken en telde thuis in Amsterdam-West tevreden zijn schaapjes. Het moesten wel paardenkrachten zijn die hem naar St. Louis hadden getrokken.

Ik was nog verbaasder toen hij na dat kampioenschap ook voor het Amerikaanse team speelde op het WK in China. En nog meer toen hij een paar dagen daarna, nog waggelend van de jetlag, begon aan het Hogeschool Zeeland-toernooi in Vlissingen.

Ik mailde hem dat we de situatie ernstig moesten bespreken op een Amsterdams terras. Wat bezielde hem om na acht jaar onthouding opeens een tweede schaakloopbaan te beginnen? Yasser liet weten dat het een goed idee was, maar dat het er voorlopig niet van kon komen, omdat hij eerst aan een trainingskamp in St. Louis moest meedoen.

Bij het woord trainingskamp liepen de rillingen over mijn rug. Een trainingskamp met de jonge wolven van het Amerikaanse schaak, als je 51 bent en al meer dan dertig jaar geleden tegen de wereldkampioenen speelde? Waar was zijn Zwitserlevengevoel gebleven?

Dankzij de gulle gaven van de rijke schaakweldoener Rex Sinquefield, oprichter van de Chess Club and Scholastic Center of Saint Louis, zijn de Amerikaanse grootmeesters Ben Finegold en Hikaru Nakamura al in St. Louis gaan wonen. Yasser loopt daar nu ook verdacht vaak rond. Ik hoop dat we hem nog terugzien in Amsterdam.

Onder de vele zomertoernooien in Nederland is het Hogeschool Zeeland-toernooi in Vlissingen altijd een van de sterkste. Dit jaar werd het gewonnen door de Rus Konstantin Landa en de tweede plaats werd gedeeld door de Israëliër Jevgeny Postny, de Duitser Arkadij Naiditsch en Yasser Seirawan.

In de laatste ronde speelde Seirawan tegen de Rus Jevgeny Svesjnikov, beroemd door de Svesjnikov-variant van het Siciliaans. Ik noemde hem een Rus, omdat hij geboren is in Tsjeljabinsk, aan gene zijde van de Oeral. Tegenwoordig wordt hij soms een Let genoemd, omdat hij nu in Letland woont, waar hij vorig jaar landskampioen werd.

Seirawan, 51 jaar, geldt als een veteraan, een schaaklegende, maar vergeleken met Svesjnikov (61) is hij een jong broekje. Na de partij had hij kunnen zeggen wat Jaques Mieses (84) zei toen die in 1949 in Den Haag had gewonnen van Jonkheer Dirk van Foreest (86): „De jeugd heeft getriomfeerd!”

Yasser Seirawan-Jevgeny Svesjnikov, Vlissingen 2011

1. c4 e6 2. Pf3 d5 3. b3 Waarschijnlijk vanwege Svesjnikovs grote openingskennis speelt Seirawan een bescheiden systeem waarmee de echte strijd later komt. 3...Pf6 4. g3 b6 5. Lg2 Lb7 6. 0-0 Ld6 7. Pc3 0-0 8. Lb2 a6 9. e3 Pbd7 10. De2 Te8 Svesjnikov is niet makkelijk op onbekend terrein te brengen. Deze stelling had hij al eens in 1984. 11. Tac1 dxc4 12. bxc4 e5 13. d3 Pc5 14. Tfd1 De7 15. e4 Dd7 Als hij wits volgende paardsprong zou verhinderen met 15...c6, kan wit 16. d4 exd4 17. Pxd4 doen, waarna 17...Pfxe4 te gevaarlijk zou zijn, bijvoorbeeld na 18. Pf5. 16. Pd5 Pxd5 17. cxd5 c6 Hierna komt wit in duidelijk voordeel. Solider was 17...f6, hoewel wit ook dan betere kansen heeft. 18. Pxe5 Lxe5 19. Lxe5 cxd5 19...Txe5 20. d4 zou heel goed voor wit zijn. 20. Db2 dxe4 21. dxe4 Db5 22. Lxg7 Lxe4 Het eindspel na 22...Dxb2 23. Lxb2 Lxe4 zou door zijn loperpaar wat beter staan voor wit, maar het middenspel waar zwart voor kiest is erger voor hem. 23. Da1 Lxg2 24. Lh6 Pe6 25. Td6 Dreigt 26. Txe6 en mat. 25...Ta7 26. Kxg2 Dh5 27. Df6 Tb7 Dit is een fout die tot een snelle nederlaag had kunnen leiden.

28. Le3 Misschien om zijn reputatie van ‘pawn snatcher’ waar te maken neemt Seirawan een pion op de korrel, terwijl er veel groter wild te vangen viel. Na 24. Tc4 Dg6 25. Df3, met aanval op de ongedekte Tb7, wint wit snel. 28...b5 29. Txa6 Er was weer een snelle winst, nu met 29. Tc5. Na 29...Pxc5 30. Ld4 Kf8 31. Td8 gaat zwart mat en 29...Dg6 30. Txe6 zou zwart een stuk kosten. 29...b4 30. Td6 b3 31. Tb1 Tb5 32. Txb3 Tf5 33. Da1 Df3+ 34. Kg1 Pg5 35. Df1 Al had het sneller en makkelijker gekund, wit staat gewonnen. 35...Pe4 36. Td4 Ta5 37. Lf4 Dh5 38. Te3 f5 39. Td7 Tc8 40. Db1 Dg6 41. Db3+ Beter laat dan nooit. Wit heeft een mataanval. 41...Kh8 42. Txe4 fxe4 43. Le3 Zwart gaf op.

    • Hans Ree