De 5 grote onzekerheden in de wereldpolitiek voor de rest van 2011

Chinese paramilitairen vandaag tijdens een anti-terreuroefening in de stad Urumqi in de westelijke provincie Xinjiang. Foto AP / Eugene Hoshiko

Beurskoersen dalen vanwege de voortslepende schuldencrises in Europa en de VS en het aantal brandhaarden op de wereld neemt eerder toe dan af. Foreign Policy zette de 5 grootste onzekerheden voor de rest van 2011 op een rij.

Stephen M. Walt, hoogleraar internationale betrekkingen aan Harvard, stelt in een gisteren gepubliceerd artikel een aantal prangende vragen die de onzekere toestand in de wereld illustreren:

1. De wereldeconomie: ineenstorting of slechts malaise?
Krijgen we een nieuwe diepe recessie door de onzekerheid op de financiële markten en de schuldenproblematiek in Amerika en Europa? Walt hoopt van niet en denkt uiteindelijk ook van niet.

“Het alternatief dat ik voorzie, helaas, is geen scenario van snel economisch herstel. In plaats daarvan is het beste dat we kunnen hopen dat we nog minstens een paar jaar een vrij beperkte economische groei zien.”

2. Kunnen de VS hun ambities wereldwijd terugschroeven?
De VS proberen volgens Walt nog te veel alle problemen op de wereld op te lossen. Dat kan Amerika volgens hem niet langer en daarom zou de regering-Obama de blik op Azië moeten richten en minder energie moeten steken in de problemen van Europa en het Midden-Oosten.

3. Wat doet China?
De macht van China blijft toenemen, maar de grote vraag is hoe de Chinezen zich verder ontwikkelen, aldus Walt. Volgens hem zijn er twee cruciale vragen:

1. Blijft China economisch snel groeien of zal de groei worden geremd door economische omstandigheden elders, politieke meningsverschillen en autoritaire beleidsblunders?
2. Blijven de Chinezen ondanks hun economische groei behoudend in hun retoriek of worden ze steeds assertiever en creëren ze zo een gebalanceerde coalitie van landen tegen hen?

4. De EU: meer samenwerking of meer geruzie?
De Europese Unie heeft het afgelopen jaar, vooral door de heftige crisis rond de euro, moeilijke tijden doorgemaakt. Volgens Walt zijn er nu twee opties: of de EU-landen gaat steeds intensiever samenwerken om gezamenlijke problemen aan te pakken, of de politieke eenheid brokkelt juist verder af. Walt is niet heel optimistisch:

“Je kunt mij tot de pessimisten rekenen - ik denk niet dat EU uit elkaar zal vallen, maar ik denk dat het hoogtepunt van Europese eenheid achter ons ligt, hoewel dat maar een gevoel is. Wat er ook gebeurt, de uitkomst maakt heel veel uit.”

5. Het Midden-Oosten: overwint het volk of de chaos?
Het staat buiten kijf dat de huidige ontwikkelingen in het Midden-Oosten “onzeker en verwonderlijk” zijn, aldus Walt. Toch zijn er volgens hem een aantal belangrijke vragen die beantwoord moeten worden:

“Komt er voorgoed een einde aan de kans op een tweestatenoplossing of zal het altijd ongrijpbare doel van “twee staten voor twee volkeren” eindelijk worden bereikt? En zal de “Arabische Lente” leiden tot stabiele, legitieme regeringen in een aantal landen of krijgen we langdurige gevechten om de macht met nieuwe vormen van autoritair bestuur, of nog iets ergers?”