Saoedi-Arabië Assad gevaarlijk, oppositie ook

Na bijna vijf maanden zwijgen verhief de Saoedische koning Abdullah enkele dagen geleden zijn stem tegen het Syrische regime. En hij sprak overduidelijk: „Stop uw moordmachine.”

Abdullah is op dit moment waarschijnlijk de invloedrijkste leider in de Arabische wereld: van zijn twee co-leiders is Mubarak ten offer gevallen aan de Arabische opstanden en heeft zijn Jordaanse naamgenoot zijn eigen problemen. Andere Arabische Golfstaten volgden dan ook vrijwel onmiddellijk zijn voorbeeld, veroordeelden het Syrische optreden en trokken hun ambassadeur voor consultaties terug.

De Saoedische koning is geen vriend van demonstranten die democratische hervormingen eisen. In eigen land heeft hij met veel geld, waarschuwingen en repressie de rust gewaarborgd. Hij heeft duizenden militairen naar Bahrein gestuurd om koning Hamad te helpen de opstand van diens shi’itische democratiseringsbeweging neer te slaan. Zijn lange stilzwijgen werd onder andere in verband gebracht met zijn angst dat een succesvolle opstand in Syrië dissidente groepen in eigen land nieuwe moed zou geven.

Een andere verklaring voor zijn zwijgen was bezorgdheid – die internationaal vrij breed wordt gedeeld – dat omverwerping van president Assads regime zal leiden tot instabiliteit in de hele regio.

Wie is die Syrische oppositie eigenlijk? Komt er straks een liberaal, democratisch bewind aan de macht of worden het sunnitische fundamentalisten met hele eigen plannen? Wat wordt de reactie van de machtige shi’itische Libanese organisatie Hezbollah, die sinds jaar en dag door Assad wordt bewapend? En die van Israël, dat bij dreigingen niet pleegt stil te zitten?

Koning Abdullah is nooit een vriend van Assad geweest, met name wegens diens bondgenootschap met Iran. Het oerconservatief-sunnitische Saoedi-Arabië moet niets hebben van het shi’itische Iran. Volgens Riad bouwt dat heimelijk kernwapens, om daarmee gewapend zijn invloed over de regio uit te breiden. Die zorg heeft het waarschijnlijk makkelijker gemaakt uiteindelijk afstand te nemen van Assad. Een andere reden is de woede van Arabische burgers over het bloedvergieten in Syrië, die onder andere op Facebook en Twitter te meten is. De Arabische autocraten die nog standhouden hebben wel reden zich iets aan te trekken van de gevoelens onder hun burgers. (CR)