Honger bestrijd je met een chipknip

Hongerende nomaden in Kenia kunnen de voedselhulp betalen met een chipknip. Dat is efficiënt en goed voor de lokale economie.

Financiële dienstverlening dankzij de digitale revolutie bereikt de verste en armste uithoeken van Kenia. Een uitgeputte nomade met mager vee trekt een soort chipknip in Buja Mathow. Er is een winkeltje bij de waterplaats en daar kan hij maandelijks 2500 shilling (ongeveer 20 euro) opnemen. Hij steekt zijn kaart in een kleine machine van de winkelier, geeft zijn vingerafdruk en het machientje zegt ok.

Hoe kunnen we arme en moeilijk te lokaliseren nomaden bereiken, vroegen twee jaar geleden hulpverleners zich af. Mobiel telefoonnetwerken hebben op de savanne slechts beperkt bereik, dus de nomaden zijn afgesloten van de mogelijkheden van de telefoonnetwerken om geld over te maken.

De hulpverleners introduceerden het Hunger Safety Network programma met de chippassen. Hulporganisaties of familieleden storten geld op de kaart. De winkelier die regelmatig naar de stad reist voor inkopen, laadt daar met zijn machine de laatste gegevens van de bank zodat hij weet aan wie hij mag uitbetalen. Voordeel van dit systeem is dat de plaatselijke economie niet onmiddellijk op tilt gaat in magere tijden.

De winkelier blijft goederen verkopen en de hulpverleners hoeven niet direct uit te rukken met voedselkonvooien. „In de toekomst zullen zelfs bij grote vluchtelingencrises zoals nu in Dadaab dit soort pasjes worden gebruikt”, voorspelt een ontwikkelingswerker. „We hoeven dan alleen nog voedsel aan te leveren en de vluchtelingen kunnen hun rantsoen met hun chippas ontvangen.”

Bij de stadjes op de savanne staan wel hoge masten voor mobiele telefonie. Nomaden in de omgeving klimmen op bergen om nog een vleugje van het zwakke netwerk op te vangen. In Dadaab schaffen vluchtelingen al snel een Keniaans mobieltje aan en ze klagen dat het in Somalië veel goedkoper was om te bellen.

In de dichtbevolkte Keniaanse hooglanden fungeert al langer het systeem om geld over te maken met behulp van mobiele telefoonnetwerken. De telefoonhouder koopt krediet en zendt dat naar een begunstigde honderden kilometers verderop. Bij de inzamelingsactie ‘Kenia voor Kenianen’ werd in de afgelopen weken ruim één miljoen euro opgehaald voor de hongerslachtoffers in Kenia, een groot deel met mobiele telefoon en in kleine bedragen overgemaakt.

„Ik had nog tien shilling [nog geen 10 eurocent, red.] krediet en dat heb ik met mijn mobiel overgemaakt”, zegt een jonge Keniaan. „Het was te weinig om te gaan afleveren bij een inzamelpunt, maar met telefoon is het zo gefikst. En hoef ik me niet te schamen dat ik me maar een kleine bijdrage kan permitteren.”