'Halvering bijstand alleen met extra budget'

Zonder budget lukt het staatssecretaris Paul de Krom (Sociale Zaken, VVD) niet om de helft van de mensen uit de bijstand te krijgen. Dat zeggen oppositiepartijen, brancheorganisatie Boaborea van de reïntegratiebedrijven en de Vereniging Nederlandse Gemeenten in reactie op De Kroms uitspraak/ Hij zei gisteren dat van de 330.000 bijstandsgerechtigden er zeker 150.000 tot 200.000 aan het werk kunnen.

De Krom wil de Wet werk en bijstand per 1 januari 2012 aanscherpen. Hij wil dat gemeenten strenger worden in het verstrekken van uitkeringen, en de uitkering korten of de bijstand zelfs helemaal intrekken als bijstandsgerechtigden niet genoeg doen om aan het werk te komen. Tegelijk schrapt hij in het reïntegratiebudget. Momenteel krijgen gemeenten 1,6 miljard euro voor reïntegratie en scholing, voor volgend jaar wil de staatssecretaris daar de helft van afhalen.

Of inderdaad de helft van de ruim 330.000 bijstandsgerechtigden zou kunnen werken, durft de woordvoerder van de brancheorganisatie voor commerciële reïntegratiebedrijven (Boaborea) niet te zeggen. Maar het grote probleem bij het streven om die mensen aan de slag te krijgen, is dat De Krom tegelijk drastisch wil bezuinigen op de reïntegratiebudgetten, zegt zij. „Stel dát de helft zou kunnen werken. Dan zul je daar wel budget aan moeten koppelen.”

Mensen die momenteel een bijstandsuitkering ontvangen, hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Zij hebben vrijwel altijd een cursus, training of andere begeleiding nodig om gaten in kennis en soms ook sociale vaardigheden te dichten. Daarbij is de bereidheid van werkgevers vaak klein om mensen met een lichamelijke of geestelijke beperking aan te nemen, of mensen die door verslaving of andere sociale problemen lang zonder baan hebben gezeten. Met van loonkostensubsidie probeert de overheid werkgevers aan te moedigen om mensen ‘met een vlekje’ een kans te geven. Ook op die subsidies wil De Krom korten. „Die ondersteuning is gewoon nodig, deze mensen aan het werk krijgen kost geld. Maar dit kabinet snoeit keihard op de bijstand”, zegt Kamerlid Hans Spekman (PvdA).

De Vereniging Nederlandse Gemeenten is ook kritisch. Niet alleen denkt de VNG dat het technisch onhaalbaar is om de wijzigingen per 2012 in te voeren, ook houdt Sociale Zaken te weinig rekening met de extra kosten die daarbij komen kijken. In de nieuwe wet mogen gemeenten een tegenprestatie voor de uitkering vragen, maar dat aanbod creëren kost ook geld, zegt de VNG.

Tot slot wil De Krom ‘stapeling achter de voordeur’ voorkomen. Dat betekent dat er een huishoudentoets komt: inkomsten van alle gezinsleden tellen dan mee voor het bepalen van de hoogte van de uitkering. De Krom denkt dat kinderen daardoor sneller een baan zullen zoeken, maar dat is te gemakkelijk gedacht volgens onder andere Boaborea. De woordvoerder zegt dat die kinderen eerder zullen besluiten om op zichzelf te gaan wonen, met bijkomende problemen van dien.