Gevangenissen in Nederland blijven maar leegstromen

Cel voor meerdere gevangenen in de gevangenis van Lelystad. Foto NRC / Rien Zilvold

Het aantal gedetineerden in Nederland zal de komende jaren blijven dalen. In 2015 verwacht het ministerie van Justitie jaarlijks een bezetting van gemiddeld 8.875 gevangenen. In 2005 waren dat er nog gemiddeld 14.108.

Dit blijkt uit een publicatie Trendwatch (pdf) van het het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC), waar nrc.next vanochtend over schrijft. Daarin worden de resultaten van een nieuwe meetmethode gepresenteerd, die beter trendbreuken moet voorspellen.

Justitie werd de afgelopen jaren verrast door de daling van de behoefte aan celcapaciteit. In 2009 was de gemiddelde bezetting al gedaald tot 11.092. Volgens het documentatiecentrum zet de dalende trend van de afgelopen jaren door. “Maar duidelijk minder scherp dan voorheen.”

Andere conclusies uit de publicatie:

  • Om de ruim elfduizend cellen een jaar bezet te houden, zijn enige tienduizenden gedetineerden nodig.
  • De gemiddelde verblijfsduur in een cel is korter dan een jaar. In 2010 stroomden bijvoorbeeld ruim 39.000 gedetineerden in.
  • In 2005 zaten er gemiddeld 1.105 jongeren vast in justitiële jeugdinrichtingen. In 2015 is dat aantal naar verwachting gedaald naar gemiddeld 478 minderjarige daders.

Het totaal aantal cellen kromp de laatste jaren van zo’n 15.000 in 2006 naar 12.600 vorig jaar. Vorig jaar kondigde het kabinet aan nog zes jeugdgevangenissen te zullen sluiten, in Rekken, Den Helder, Vught, Overloon, Overberg en Harreveld.

Er zijn een aantal oorzaken voor de daling:

  • Mede door de daling van de criminaliteit vervolgt het openbaar ministerie de laatste jaren minder strafzaken.
  • Strafrechters zijn meer boetes, werkstraffen en elektronische thuisstraffen gaan opleggen.

Volgens het WODC zullen ook deze trends doorzetten, maar wel in mindere mate.

    • David Haakman