Britse politici breken taboes na rellen

Met een debat in het Britse Lagerhuis is het zoeken naar een verklaring voor de rellen gisteren begonnen. Premier Cameron wil de strijd aanbinden met een cultuur die niets moet hebben van verantwoordelijkheden.

Voor de derde achtereenvolgende nacht bleef het gisteren rustig in Londen. Ook in de rest van Engeland waren geen rellen. Rechtbanken werkten opnieuw ’s nachts door om de honderden zaken van relschoppers te kunnen behandelen.

Een 68-jarige man die maandag een brand probeerde te blussen in Croydon, overleed vanochtend aan zijn verwondingen. Zijn dood wordt als een moordzaak behandeld. Ook de dood van drie jongens die in Birmingham werden overreden toen zij hun buurt beschermden, wordt als moord gezien. In die zaak zijn drie verdachten aangehouden.

Nu begint het zoeken naar antwoorden. Gisteren kwam het Lagerhuis in spoeddebat bijeen om over de rellen te praten. Premier David Cameron kondigde aan dat het kabinet een aantal nieuwe veiligheidsmaatregelen overweegt. „Niets zal onbesproken blijven”, zei de premier. Zo zouden agenten de bevoegdheid moeten krijgen om gezichtsbedekkende sjaals, capuchons en maskers te verwijderen bij relschoppers. Nu mag dat alleen met toestemming van een hogergeplaatste.

Ook kijkt de regering naar mogelijkheden om sociale media als Blackberry-messenger, Twitter en Facebook te kunnen afsluiten om te voorkomen dat relschoppers met elkaar overleggen. Dat zal binnen de coalitie strijd opleveren, omdat de Liberaal-Democraten dit vrijwel zeker een aanslag op de vrijheid van meningsuiting vinden.

Cameron werd door de oppositie ondervraagd over de bezuinigingen op het politiebudget. De komende vier jaar wordt er 2 miljard pond ingeleverd. Is dit het juiste moment om het aantal agenten te verminderen, vroeg Labour-leider Ed Miliband. Volgens de premier was het omgekeerde het geval: „We hebben nu 7.000 getrainde agenten achter het bureau. Onderdeel van ons hervormingsplan is om hen daarvan vrij te stellen voor frontliniewerk.”

Ook het parlement kwam met oplossingen, van nuttig tot absurd. Lagerhuislid Peter Tapsell verwees naar de VS die Vietnam-demonstranten in een stadion vastzetten. Kon Wembley daarvoor niet worden gebruikt? Een collega vertelde dat in Nigeria demonstranten met roze verf worden besproeid. Een derde wilde dat de politie permanent de beschikking heeft over rubberen kogels, traangas en waterkanonnen – die alleen in Noord-Ierland worden gebruikt.

Premier Cameron antwoordde dat „de politie op de hoogte moet blijven van alle nieuwe technieken”. Eerder had hij al gezegd dat het duidelijk was de tactiek van de politie „niet werkte”. „Er was te weinig politie op straat. In eerste instantie behandelde de politie deze situatie als een ordeverstoring, en niet als een misdaad.”

Het kwam hem vanochtend op kritiek te staan van Hugh Orde, voorzitter van de Association of Chief Police Officers. Dat premier en politici hun reces onderbraken, noemde hij „irrelevant”. De stevige politieaanpak en de inzet van 16.000 agenten in Londen waren beslissingen van de politie zelf. De korpsleiding trok alle verloven in en veranderde van tactiek.

Cameron bevestigde gisteren dat het Lagerhuis een debat zal houden over de vraag of de uitkeringen van veroordeelde plunderaars moeten worden ingetrokken. Meer dan honderdduizend Britten ondertekenden een online-petitie om het parlement hiertoe te dwingen. Verschillende gemeenten hebben aangekondigd veroordeelde relschoppers uit hun sociale woningen te zullen zetten. Dat kan nu al als bewoners overlast in de buurt veroorzaken.

Het debat in het Lagerhuis toonde vooral aan, dat het echte debat nog moet beginnen. Cameron noemde de „geschonden maatschappij” als oorzaak van de rellen: „Dit gaat niet over armoede, dit gaat over cultuur. Een cultuur die geweld verheerlijkt, autoriteit niet respecteert en alles zegt over rechten, maar niets over verantwoordelijkheden.”

Afstaan filmbeelden: pagina 33