Briljant engagement van Tobal in zijn stuk over asielzoeken

Via Ria en Vertreksvergunning. Gezien: 11/8 de Parade, Martin Luther Kingpark, Amsterdam. T/m 15/8 aldaar. Inl: deparade.nl***; ****

Iets met honger of zo in Afrika, een tsunami misschien: BN’er Fred weet van niets. Geef hem maar een smartlap. Ondertussen presenteert hij voor een miljoenenpubliek een quizprogramma voor het goede doel, bijgestaan door Ria, zijn lieftallige assistente. Dick van den Toorn en Debbie Korper brengen een satire op de onnozelheid van de vaderlandse televisie met quizzen en spelprogramma's. Hun optreden heet Via Ria. Klinkt nieuw, maar is het niet, helaas. De kunstenaars zelf lichten de boel óók op. Als Rampen Tampen ging Via Ria begin dit jaar in première, toerde daarna door Nederland.

Voor oprecht engagement zijn we dus aan het verkeerde adres bij Fred en Ria. Dat geldt niet voor het briljante solo-optreden van de uit Syrië afkomstige acteur George Tobal. Hij won met zijn voorstelling Vertreksvergunning de ITs Parade Parel, een bekroning door het International Theatre School Festival, en trad op als Laertes in Hamlet bij De Utrechtse Spelen.

Tobal en zijn familie doorstonden de kwellingen van het asiel zoeken in Nederland. Persoonlijke tragiek is niet altijd een voorwaarde voor goed toneel, in dit geval wel. Tobal beheerst de kunst om snel en trefzeker van toon te wisselen, hij spreekt het publiek rechtstreeks aan. Fraai is een cruciale zinswending die hij telkens herhaalt: „Ik ben er niet. Het is goed. Het is in orde.” Ondertussen is „gastland Nederland” een keihard land. Tobal is een begenadigd acteur met een groot charisma. Zoveel briljant engagement ben ik in lange tijd in het theater niet tegengekomen.

Terecht verwierf Tobal de Parade Parel van het ITs. Het festival de Parade biedt vanouds veel variété, met Vertreksvergunning laat de jonge acteur zien dat maatschappelijke bewogenheid onmisbaar is in een gevarieerd aanbod. Op het podium in de tent staan houten stoelen. In een snelle transformatie is Tobal óók de ambtenaar die de pijnlijke ondervraging leidt. Of hij is het donkere Afrikaanse meisje van wie de moeder zelfmoord pleegt. Tobals evocatieve talent is groot: elke situatie is scherp neergezet. Met Vertreksvergunning steekt hij Parade-routiniers die op herhalingsoefening zijn naar de kroon.