Kortkolom wetenschap

De aarde trekt langs ‘vallende sterren’

Rotterdam. Wie de komende nachten naar de hemel tuurt, heeft grote kans een ‘vallende ster’ te zien. De aarde passeert dezer dagen, zoals elk jaar rond deze tijd, het stofspoor dat komeet Swift-Tuttle heeft achtergelaten. De stofdeeltjes, die met een snelheid van gemiddeld 60 kilometer per seconde de dampkring induiken, verbranden door wrijving en trekken zo een gloeiend spoor langs het firmament – ‘de vallende ster’. De Perseïdenregen, zo genoemd omdat de deeltjes vooral vanuit het sterrenbeeld Perseus lijken te komen, heeft zijn hoogtepunt in de vroege zaterdagochtend van 13 augustus. In theorie, want de volle maan en waarschijnlijk ook de bewolking gooien roet in het eten. De beste tijd om toch de helderste meteoren te spotten is tussen 03.00 en 05.45 uur zaterdagnacht aan de oostnoordoostelijke hemel. Ook de komende nachten is de kans op vallende sterren vergroot. (NRC)

Antenne voor zichtbaar licht is de kleinste ooit

Rotterdam. Fysici van het FOM-instituut AMOLF hebben de kleinste antenne ooit gemaakt, 650 nanometer lang. De antenne, beschreven in het vakblad Nano Letters, is gevoelig voor zichtbaar licht en een miljoen maal kleiner dan tv-antennes die radiogolven opvangen en verzenden. Hij lijkt op een bord met vijf liftknopjes, alleen is hier elk ‘knopje’ een goudtabletje met een diameter van ruwweg 100 nanometer – tachtig keer kleiner dan de diameter van een gemiddelde haar. Die geringe omvang is nodig omdat lichtgolven extreem kort zijn, en omdat ze alleen wisselwerken met structuren van dezelfde grootte. Dat verloopt via resonanties met de elektronen in het metaaloppervlak. Die wisselwerking is de laatste jaren in detail ontrafeld. De fysici konden die daardoor heel gericht aansturen met een elektronenbundel die het goud in een ‘aangeslagen’ toestand bracht. Het goud zond daarop licht uit van precies de gewenste golflengte en in de gewenste richting. De antenne biedt mogelijkheden voor minuscule optische systeempjes op microchips. (NRC)