In de Arabische wereld ben ik ziek omdat ik op vrouwen val

De meeste homo’s blijven in het Midden-Oosten in de kast.

Ze kunnen worden vervolgd wegens hun geaardheid. En vaak gaat de familie-eer boven persoonlijke vrijheid.

Het is me in een oogopslag duidelijk, de Alexandrijnse bediende die het ontbijt komt brengen is homo. Met sierlijke heupbewegingen, een opvallend vrouwelijke stem en perfecte nagels loopt hij met een vol dienblad de kamer in. Om zijn vinger glinstert een grote, paarsblauwe diamanten ring en om zijn arm draagt hij een rank leren polsbandje. Het is voor het eerst dat ik een Egyptische man van middelbare leeftijd met zo’n armband zie. Meneer Talaat, de eigenaar van het Griekse pension aan de uitgestrekte boulevard van Alexandrië gaat liefkozend met zijn bediende om.

„Habibi, breng me thee alsjeblieft”, zegt hij door de telefoon. „Ja, je weet precies zoals ik het wil…”, vervolgt hij ondeugend. Een minuut later staat de bediende bij de receptie en overhandigt meneer Talaat, die met zijn vingers langzaam over de verzorgde hand van zijn bediende strijkt, zijn kopje thee. Hij is getrouwd, heeft kinderen en voldoet aan alle eisen van de maatschappij. Toch weet ik dat hij ‘anders’ is. Zwijgend knikt hij.

In Kairo is het al niet veel anders. Wie goed om zich heen kijkt (en weet waar hij op moet letten) ziet in de straten van Wast al-Ballad (downtown) alles gebeuren wat Allah hoegenaamd verboden heeft. Bij het koffiehuis in een zijstraat achter het Tahrir-plein wiegelt een lange jongen in grijs T-shirt, knellende spijkerbroek en de kolentang nonchalant in z’n kontzak, tussen de mannen door. Zoals de meeste homo’s draagt hij zijn horloge aan de rechterpols als herkenningsteken.

Waar wereldwijd de acceptatie van homoseksualiteit groeit, lijkt de Arabische wereld in omgekeerde richting te bewegen. Homoseksualiteit wordt als een seksuele zonde en/of mentale ziekte beschouwd. Met liefde, identiteitsvorming en leefstijl heeft het niets van doen. Men gaat alleen uit van de seksuele daad, waarbij er speciale namen voor de ‘passieve’ en ‘actieve’ homo zijn.

De meeste Arabische homo’s, lesbiennes en biseksuelen identificeren zichzelf niet als zodanig. Noodgedwongen onderwerpen zij zich aan hetero-normatieve rolpatronen – inclusief een huwelijk met een partner van het andere geslacht. Het behoud van het collectief gaat immers voor het individu.

Het dilemma tussen persoonlijke vrijheid en familie-eer ervaar ik ook zelf. Sinds ik uit de kast ben zijn er veel spanningen in de familie. Afgezien van een oom en twee nichtjes weet niemand (en mag niemand) van mijn geaardheid weten. Mijn vriendin is niet welkom. Terwijl ik mijn oma in haar appartementje bezoek, wacht ze beneden op straat zonder dat mijn oma überhaupt van haar bestaan weet.

Tijdens het vrijdagmiddaggebed roepen imams de ergste dingen over dat ‘godslasterlijk gedrag’ en die ‘gruwelijke zonde’, waar men door het Westen toe wordt aangezet. In de media wordt ernaar verwezen in termen als ‘beschamende handelingen’ en ‘afwijkend gedrag’.

Anders dan in veel andere Arabische landen, waar op homoseksualiteit lange gevangenisstraffen of zelfs de doodstraf staat, bestaat er in Egypte geen wet die homoseksualiteit verbiedt. Toch wordt er hard tegen homoseksualiteit opgetreden, vooral door de zogenaamde ‘seks- of zedenpolitie’.

De zedenpolitie zet ‘lokhomo’s’ in zoals Mesjmesj (Abrikoos). Via internetfora benaderde deze agent mannen die hij vervolgens in zijn appartement uitnodigde. Eenmaal binnen werd de deur direct achter hem gesloten, verdween Mesjmesj in de badkamer, waarna een enorme politie-eenheid het huis binnenviel. De homo in kwestie had op dat moment nog geen enkel fysiek contact gehad, laat staan dat hij op heterdaad was betrapt. Maar dat deed er niet toe, de suggestie was genoeg. Mesjmesj heeft tussen 2002 en 2005 tientallen mannen het gevang in geleid.

De politie monitort ook intensief het internet. Wie de website www.gayegypt.com bezoekt, wordt van alle kanten gewaarschuwd.

WARNING: IP addresses and even emails may be being monitored. Use a proxy server if possible and take care of any personal information you divulge.

Wie op zoek gaat naar de beste gayspots in Kairo vindt een uitgebreide disclaimer met tientallen waarschuwingen. Vervolgens volgt er een imposante lijst aan ontmoetingsplekken. Ik schrijf de adressen op en besluit de locaties af te gaan. Hot spots zijn de straathoeken van het Tahrir- plein (vooral de metro-uitgang bij Kentucky Fried Chicken) (ik kom inderdaad enkele zeer behoedzame homo’s tegen), het voormalige Nile Hilton nu Nile Hotel, de Nijloever tussen Nile Hotel en Ramses Hilton, het Ramses-treinstation en (voor wie echt wanhopig en een durfal is) de befaamde toiletten naast de parkeerplaats op de kruising van het Talaat Harb plein en de 26 Juli-straat en verschillende bioscopen. Vluchtige seks kost in de straten rond de Hussein-moskee zo’n 3 tot 5 Egyptische pond (zo’n 35 tot 58 eurocent). Verder zijn er vele (obscure) cafés, zijstraatjes en badhuizen. Een inval van de politie dreigt echter altijd.

Onder het regime van Mubarak werd de bestrijding van homoseksualiteit en ander ‘seksueel immoreel gedrag’ (zoals prostitutie en vrije seks tussen ongetrouwde Egyptenaren) politiek. De ‘seculiere’ overheid die zich steeds vaker door fundamentalisten bekritiseerd zag probeerde zich als morele beschermheer op te werpen. In een land waar zowel moslims als christenen gruwelen bij het idee van homoseksualiteit is het makkelijk scoren met repressieve maatregelen ter behoud van de Arabische deugden en islamitische waarden. De revolutie heeft dit niet veranderd. De Moslimbroederschap voert de druk op door actief campagne te voeren tegen homoseksualiteit. Of er in de nieuwe constitutie een wettelijk verbod zal worden opgenomen is nog onduidelijk, maar er wordt over gedebatteerd. Met de hete adem van de moskee en de fundamentalisten in de nek is er geen politieke partij die zich er openlijk tegen kan verzetten.

Aangezien de Egyptische overheid homo’s in de steek laat, en zelfs actief vervolgt, zullen de gewone burgers mensen als meneer Talaat en mijzelf moeten gaan accepteren. En het zijn mensen als meneer Talaat en mijzelf die de grenzen van cultuur en religie zullen moeten doorbreken om te laten zien dat we weliswaar anders, maar geen gestoorde duivels zijn. Er is een sociale revolutie nodig om in dit land eindelijk vrij te zijn.

Monique Samuel is schrijver en Midden-Oostendeskundige.

    • Monique Samuel