Film

In this film publicity image released by Paramount Pictures, Luke Wilson is shown in a scene from "Middle Men." (AP Photo/Paramount Pictures, Rico Torres) AP

De oer-Faust

F.W. Murnau (regie): Faust. Eine deutsche Volkssage (1926)

dvd film ****

Een van de meest intrigerende films die aangekondigd is voor het filmfestival van Venetië, dat over drie weken begint, is een nieuwe versie van Faust door regisseur Alexander Sokurov. De Russische meester sluit daarmee zijn onderzoek af naar hoe macht de ziel corrumpeert – met eerdere films over Hitler (Moloch, 1999), Lenin (Tarus, 2001) en keizer Hirohito (The Sun, 2005) – door terug te grijpen op het archetype. Faust is de mens die weigert zijn beperkingen te aanvaarden en verstrikt raakt in de duisternis. Sokurov grijpt niet alleen terug op Goethes levenswerk, maar ook op Dr. Faustus van Thomas Mann. Hij zal vermoedelijk ook niet heen kunnen om de stille film van F.W. Murnau; na 85 jaar nog altijd de Faustfilm bij uitstek. De film is de bron van talloze griezeleffecten, die later nog keer op keer zijn opgedoken. Murnau laat Goethes intellectualistische bovenbouw links liggen en brengt de Faustlegende terug tot de simpele kern: man verkoopt ziel aan de duivel. Dat leverde Murnau het verwijt op de Faust van Goethe te vulgariseren.

Maar binnen de merites van de film is Murnaus aanpak overtuigend. Emil Jannings is een grandioze Mefisto, die duivels plezier legt in zijn spel. Murnau was beroemd om zijn ingenieuze special effects; hij was meester in het gebruik van vuur en rook en in elkaar overvloeiende beelden. Met de modernste middelen wist hij de kern van de mythe te raken. Op het Britse label Masters of Cinema is van de film een voorbeeldige editie verschenen.

peter de bruijn

Rommelige maffia

George Gallo (regie): Middle Men

dvd film ***

De stelling dat er een sterke relatie is tussen nieuwe technologieën en pornografie is bekend: door de eeuwen heen hebben de boekdrukkunst, fotografie, film, video en internet de productie en verspreiding van erotiek flink vergemakkelijkt. De misdaadfilm Middle Men bekrachtigt deze stelling. Hij gaat over de begindagen van internet en toont hoe in 1995 een aantal mannen het idee kreeg op eenvoudige wijze porno aan te bieden en daaraan ook nog eens te verdienen. Dit lukte pas toen een van hen op het idee kwam een programmaatje te schrijven waarmee veilig en anoniem creditcardbetalingen konden worden gedaan. Binnen een paar dagen hebben ze 7.000 dollar binnen. Dan slaat het hun in de bol. Overmoedig kloppen ze aan bij de Russische maffia en loopt alles gierend uit de hand.

De film is geïnspireerd op het levensverhaal van Christopher Mallick, die in de jaren negentig een betaalsite had. Middle Men doet in de verte denken aan de maffiafilms van Scorsese, maar dan rommeliger verteld en minder stijlvol. Het onderwerp verdient een betere film.

André Waardenburg