Emotie domineert nu de beurs

Beurskoersen schieten al bijna twee weken alle kanten op. De verliezen zijn inmiddels enorm. Het lijkt beleggers allang niet meer te gaan om economische ratio. Emoties domineren.

Voor beleggers lijken geruchten en emoties momenteel belangrijker dan feiten en cijfers.

Wereldwijd schieten beurskoersen bij het vaagste gerucht naar beneden en van het spaarzame goede nieuws is de houdbaarheid korter dan ooit. Met andere woorden: de beurzen verkeren in een staat van paniek.

Dat beleggers zich zorgen maken is logisch. De VS en Europa torsen enorme schuldenlasten en de vooruitzichten voor economisch herstel zijn somber. Maar waarom wordt er opeens zo heftig gereageerd?

Elke belegger leeft met zijn of haar laatste krach, zegt Wilfried Steentjes van Steentjes Vermogensbeheer. De ellende van 2008 is nog vers. Na de val van zakenbank Lehman Brothers zijn veel mensen veel geld kwijtgeraakt. „Daar zijn beleggers beducht voor en dus zijn ze sneller geneigd te verkopen”, zegt Steentjes.

Het tumult ontstond toen begin deze maand bekend werd dat de Amerikaanse economie nauwelijks meer groeit. Kort daarna ontnam kredietbeoordelaar Standard & Poor’s de AAA-rating aan de VS.

„Daardoor is de voorspelbaarheid van de economie afgenomen. Dat leidt tot heftigere reacties op de beurs”, aldus Ineke Valke, beleggingsstrateeg bij vermogensbeheerder Theodoor Gilissen.

Gisteren was de Franse bank Société Générale slachtoffer van geruchten. De koers van de bank kelderde met 15 procent zonder echte aanleiding. Vorige week presenteerde Société Générale cijfers. Die waren niet goed, maar ook weer niet dramatisch.

Het gerucht deed gisteren de ronde dat ook Frankrijk op het punt zou staan de AAA-rating te verliezen. De topman van Société Générale moest op de financiële Amerikaanse televisiezender CNBC verklaren dat zijn bank niet in de problemen zit. Steentjes: „Het is net als de komkommercrisis in mei. Niemand vertrouwt het zaakje zonder dat daar direct bewijs voor is.”

De onzekerheid over de economie bij beleggers leidt tot een zelf-versterkend effect, zegt Valke. „Beleggers zijn in paniek, koersen dalen en dekkingsgraden van pensioenen en vermogens ook. Daardoor neemt consumentenvertrouwen af met als gevolg dat de economie nog minder hard groeit. Daar reageren beurzen weer op.”

Als beurkoersen in zomermaanden uitslaan, wordt doorgaans gewezen op een gebrek aan handel, een ‘dunne markt’ in beleggersjargon. Een paar handelaren kunnen dan de hele markt beïnvloeden. Daar is nu geen sprake van. Er werd dinsdag zo druk gehandeld dat de beurs het nauwelijks aankon.

Eerst kelderde de AEX om daarna hard te stijgen. Dat leidde op de beurs tot problemen bij het doorgeven van handelsopdrachten van sommige derivaten, beleggingsproducten gebaseerd op aandelenkoersen. Beleggers gaven te veel opdrachten om te handelen en bleven de orders ook met de minuut wijzigen. De beurs kon niet garanderen dat de opdrachten ordentelijk verwerkt konden worden en legde de handel in de derivaten van vier uur tot kwart over vijf stil. Zo heftig is de paniek, dat het systeem soms piept en kraakt.

Financiële crisis: pagina 21-25

    • Melle Garschagen