Doodsbang wachten in belwinkel

Winkels zijn een geliefd doelwit van de relschoppers.

Turkse winkeliers, boos over slappe politie, staan klaar met staven. „Iedereen die hier komt, krijgt klappen!”

A sign urging Londoner's to be nice to each other is pictured near an underground station in north London, on August 10, 2011, following a fourth night of violence in Britain. Britain's worst riots in decades raged into Wednesday as youths ran amok in Manchester and the industrial Midlands but London was quiet with 16,000 police swamping the streets to stem violence. AFP PHOTO/LEON NEAL AFP

Met een schroefboor zet de eigenaar van de buurtsuper op Sandringham Road extra sloten op zijn rolluiken. Your Local Costcutter is een van de weinige winkels die nog open zijn. Maar niet lang meer, waarschuwt de eigenaar. Wie melk wil kopen, moet dat nu doen. Vlug, vlug! Het mag dan even rustig zijn, je weet niet wanneer het gelazer weer begint. Dan verschijnen om de hoek drie jongens. Jong, bleek, witte hemden, dikke gympen. Ze lopen tergend langzaam op de buurtwinkel af, schouders naar achteren. De een wijst op de nieuwe sloten, de ander draait zich om naar de eigenaar. Hij zet een masker op en zingt: „Tonight we’re coming for you.” De eigenaar valt stil. De jongens slenteren verder.

Gezellig is het niet in de winkelstraten van Hackney. Politiebusjes rijden af en aan met gillende sirenes. Op Mare Street, waar begin deze week de ergste rellen waren, is geen kop koffie meer te krijgen. Het zwembad is gesloten, supermarkt Tesco dicht, het gemeentehuis afgezet, de huisartsen in de praktijken zijn naar huis gestuurd, de pubquiz is afgelast.

Bij vrijwel alle winkels zijn de ijzeren rolluiken ’s middags al neer. Zelfs de Oxfamshop met tweedehands rommeltjes is hermetisch afgesloten. Wie dezer dagen geen stevige rolluiken heeft, baalt. Die moet opblijven om z’n zaak te beschermen tegen mogelijke plunderaars.

Om de hoek op Graham Road zit de Somaliër Abdi Warsame in zijn internet- en belshopje Omax. Warsame heeft tot zijn grote spijt géén rolluiken voor zijn zaak. De avond ervoor bleef hij daarom in z’n winkel vol apparatuur. „Heel veel angst” had hij. Vanaf de straat zag hij hoe een groep jongens de glazen deuren van JD Sports intrapten en schoenen en trainingspakken roofden. En toen kwamen ze zijn kant op. Op dat moment stopte een politiebusje voor zijn winkel om de pinautomaat in zijn etalage te beschermen. Nét op tijd. Maar vanavond moet hij weer opblijven.

Warsame ergert zich mateloos aan de slappe politie. „De jongens zijn 15, 16, 17. Je moet ze tonen wie de baas is. Deze rellen gaan nergens over, enkel over kapot maken en stelen.” In Tottenham zag hij jongens met elk drie laptops uit een winkelcentrum rennen. En ééntje met een reusachtig 52-inch plasmascherm, hij geeft het formaat even aan. Hij snapt niet waarom ze plunderen. Het leven is toch goed in Engeland? „Maar deze jongens zijn een grens over. Ze kunnen het nu maken. Niemand pakt ze aan.”

Het leven goed in Engeland? Misschien voor de hipsters van East London, die op de terrasjes van Broadway Market een wit wijntje na het werk drinken. Maar niet voor hem. In een zijstraatje voorbij de London Fields (waar volgens twitterberichten elke argeloze voorbijganger van z’n fiets wordt gerukt) staat John met zwarte capuchon op een joint te roken.

John wijst op de rolluikloze pubs die uit voorzorg met spaanplaat zijn dichtgespijkerd. Die pubs houden „hem en zijn soort” niet alleen vanavond buiten. Die doen dat altijd. Dit is zíjn wijk, gebaart hij driftig, hier is híj geboren. Maar denk maar niet dat hij dáár welkom is. Niet chic genoeg, niet rijk genoeg, niet de juiste kleren. Daar wordt hij boos van.

John, 25 en al vader van vier, laat in het midden wat hij vanavond gaat doen. „Ik kan niet in de toekomst kijken”, mompelt hij cryptisch. Maar hij snapt de rellen wel. Tussen hijsen aan zijn joint door: „De jeugd heeft hier niks te doen, krijgt niks van hun ouders, heeft geen geld om iets te kopen. Wat doe je dan? Dan neem je het.”

En ze stoken elkaar op, zegt een andere jongen, ook met zwarte capuchon: „De kids willen gewoon freebies. Als je vriendje een Rolex heeft gejat, wil jij ook wat. Verder hebben ze niks om naar uit te kijken.”

Dat zal allemaal wel, op Kingsland High Street zullen ze het niet krijgen. Dit is de tweede avond dat de Turkse restauranteigenaars en hun vrienden zich op de stoepen van hun zaken verzamelen. Bij Mangal II staan er extra veel, want dat restaurant heeft enkel een glazen pui. Zeer vervelend, vindt ook de eigenaar, maar denk maar niet dat ze langs de groep komen. „Wij doen wat de politie nalaat.”

De avond ervoor verjoegen de Turken met veel lawaai de plunderende jongeren en vanavond gaan ze het weer doen. Het verhaal zoemt door Hackney. „Wij zijn de helden”, schreeuwt de Turkse Ayden. Hij laat filmpjes van rondrennende mannen en brandende bussen op zijn mobieltje zien. „Net als in de film! Kijk, daar komt de mobiele eenheid. En actie!”

Om tien uur ’s avonds wordt de sfeer echt broeierig. Er zijn steeds meer mensen op straat. De politie rijdt af en aan, Turkse mannen tonen biljartkeuen onder hun shirts en metalen staven in hun mouwen. Eentje sjouwt een enorme plank met zich mee. Wie gaat hij vanavond slaan? „Iedereen die mijn kant op komt!”