Alles ? 0,79

Tweewekelijks schrijft Gerrit Komrij over internet in de krant. Meer op nrc.nl/komrij.

Je kunt er niet echt kwaad op worden, op die jongens die een zak met lucht proberen te verkopen aan het bedrijfsleven of aan politici of aan wie ook die vanouds gevoelig is voor een zak met lucht – ze worden er snel rijk van, die jongens, en dat dwingt respect af. De jongens houden zich nu vooral bezig met internet, met een air of het hun zak met lucht is en hun eigendom en hun speelgoed, en opnieuw stromen grote sommen geld van het bedrijfsleven en de overheid hun richting uit. ’t Is een beetje lastig voor de slimmeriken dat er ook nog andere mensen op het net huizen die er op hun manier iets mee willen bereiken, iets minder slim misschien en zeker iets minder geldbelust, maar alla, net doen of je neus bloedt is de leus.

Op internet wordt geschreven, gedacht, ontworpen en getekend, door genieën, artistiekelingen en fröbelaars. Ze maken en bedenken. Ze vertegenwoordigen met z’n allen de – schrik niet van het woord – creativiteit. Geld is niet hun eerste oogmerk. Dansen voor directeurtjes, bestuurders en politieke beslissers nog minder. Ze zijn onze slimme jongens een doorn in het oog. Ze laten zien wat je op en met en door internet kunt doen en ze doen dat gratis en voor niks. Schrijvertjes en types die zo nodig creatief willen zijn, zomaar uit drift of omdat de geest wil waaien, ze moeten weg van de jongens. Of onderhorig gemaakt.

Helaas, om van lucht verleidelijke lucht te maken hebben ook slimme jongens woorden en potten verf nodig. Een blanco website met witte buttons die een klant de sneeuwvlakte opjagen werkt niet. Zoiets moet creatief worden ingevuld. Dus vullen de jongens hun sites met wat ze content zijn gaan noemen. Content, dat klinkt al een stuk beter dan dat vreselijke creativiteit. Content, het drukt precies hun minachting uit voor al die schrijvers en artiesten. Content, je hoeft er geen hersens voor te hebben, je kunt het bij elkaar stelen, plakken, naaien en vegen.

Content wil zeggen dat de inhoud bijzaak is.

Een helaas noodzakelijk onderdeel van de emotionele totaalsensatie waar hun klanten zo dol op zijn.

Je kunt stelen, plakken, naaien en vegen wat je wilt, maar op een dag moet er iets nieuws komen. Dan zijn, net als op de televisie, de herhalingen op en als je vijf seizoenen achter elkaar alle herhalingen nog eens in slowmotion hebt herhaald, worden zelfs je stomste klanten onrustig.

In de tussenliggende tijd hebben de schrijvers afgehaakt, omdat ze met internet geen droog brood konden verdienen, en is de laatste journalist gestorven, omdat niemand nog een cent wilde betalen voor een krant. Waarom ook, als de tafels gebukt gaan onder de kliekjes en opgewarmde restjes die voor niks worden uitgedeeld?

Er zijn altijd genoeg mensen geweest die vinden dat je kunst eigenlijk best in je vrije tijd kon doen. Die mensen kom je op internet nu in nog groter getale tegen. Maar kunst is geen hobby, kunst is creativiteit, onderzoek, kritiek, discussie en onafhankelijkheid.

Hoe voorkomen we dat internet zichzelf opvreet door imitatie en diefstal voor inhoud aan te zien?

De maatschappij heeft zichzelf al opgevreten.

Ik weet dat denkoefeningen vermoeiend zijn – de nieuwste goeroes raden ons die dan ook ten sterkste af – maar stel u een wereld voor zonder schrijvers en journalisten. Elk nieuws dat de beul welgevallig is, kan u voorgespiegeld worden. U babbelt in blinde straten met dode zielen over platte en platgetreden zaken.

Dringend gevraagd: een Appstore voor schrijvers. Een Appstore voor teksten die nieuw, zot, onthullend of gewoon interessant zijn. Betaalbare teksten uit onbetaalbare bronnen. Belangrijkste voorwaarde: de bemiddelende instantie moet samenvallen met, of althans geen minachting koesteren voor de instantie die creëert.

    • Gerrit Komrij