Uitgesleten monument van verzet

fotoboek

Jan-Dirk van der Burg: Olifanten-paadjes - desire lines

Uitgeverij d’jonge Hond

Wie nu nog niet weet wat olifantenpaadjes zijn, heeft de afgelopen weken gewoon niet opgelet. Het woord krijgt 40.000 zoekmachinehits.

Maarten ’t Hart (her)introduceerde het fenomeen – waar hij 30 jaar geleden al eerder zijn fascinatie voor uitsprak – tijdens een uitzending van De Wereld Draait Door in mei. Peter van Straaten tekende de uitleg op de achterpagina van NRC Handelsblad.

De persoon die deze (hernieuwde) populariteit van het afsnijdweggetje heeft aangewakkerd, is fotograaf Jan-Dirk van der Burg, die zijn verzameling foto’s van de paadjes bundelde in het in mei verschenen boek Olifantenpaadjes.

Ze bleken populair, de paadjes. De eerste druk van het boek was snel uitverkocht. Wat tamelijk opmerkelijk is binnen het genre ‘fotoboek’. Wie het boek wilde hebben, moest zich inschrijven op een wachtlijst voor de tweede druk. Deze verscheen vorige week, in eigen beheer.

Van den Burg fotografeerde al zijn olifantenpaadjes steeds in gebruik, altijd steekt er net een voetganger of fietser door. We zien de mensen van voren, achter of van boven. Op de linkerpagina, naast de foto, staat de informatie: waar het paadje ligt en de tijdswinst bij doorsteken, in meters.

Stuk voor stuk zijn het ‘bewijzen van burgerlijke ongehoorzaamheid tegenover de officiële route’ aldus Van der Burg. Hij noemt de paadjes uitgesleten monumenten van stil verzet.

Daar zit ’m wellicht ook de populariteit in. Het is heerlijk om te kijken naar al die foto’s waarop ongehoorzaam gedrag in actie is vastgelegd.

Hoewel, hoe ongehoorzaam is het nou helemaal, want is zo’n paadje eenmaal ontstaan, dan houdt iedereen zich eraan, schrijft ’t Hart in zijn voorwoord. Het boek Olifantenpaadjes biedt 164 pagina’s van volkomen geaccepteerd stil verzet, soms in romantisch tegenlicht.